Hollanda'da Kader Anı: NATO Zirvesi Resmen Başladı

Hollanda'da Kader Anı: NATO Zirvesi Resmen Başladı

Hollanda’nın Lahey kentinde düzenlenen NATO Zirvesi, Genel Sekreter Mark Rutte’nin katıldığı Halk Forumu oturumuyla resmen başladı. Rutte, farklı NATO ülkelerinden vatandaşların sorularını yanıtlayarak ittifakın birliğini vurguladı ve savunma bütçelerinin artırılması gerektiğinin altını çizdi.

Trump Zirvenin Odak Noktası

NATO Genel Sekreteri Rutte, tüm zirveyi ABD Başkanı Donald Trump’ın etrafında şekillendirerek, Avrupa ülkelerinin güvenlik için daha fazla sorumluluk almaya hazır olduğunu göstermek istedi. Aynı zamanda Trump ve diğer müttefikler arasında olası bir gerginliği önlemek için de hazırlık yaptı. Savunma harcamalarının ciddi şekilde artırılması kararı, Trump için bir zafer olarak görülüyor.

Savunma Harcamalarında Zor Karar

Zirvenin ana gündem maddesi, NATO ülkelerinin savunma bütçelerini GSYH’nin %5’ine çıkarmak. Mevcut hedef %2 seviyesindeyken, yeni hedef %3,5 doğrudan askeri harcamalar ve %1,5 savunma ile ilişkili harcamalar olarak belirlendi. Ancak Avrupalı NATO ülkeleri, bu bütçeyi bulmakta zorlanıyor. Yine de ABD’nin güçlü askeri ve nükleer desteğini Avrupa’da tutmak için bu artışı kabul etmek zorundalar.

İspanya ise bu hedefi “mantıksız” bularak itiraz etti. NATO verilerine göre İspanya geçen yıl %2’nin altında, Kanada ise %1,45 oranında savunmaya harcama yaptı.

Rusya Tehdidi ve Ukrayna Gündemi

Rutte, Ukrayna’nın geleceği, artan Rus tehdidi ve doğu sınırlarının güçlendirilmesinin de masada olacağını belirtti. Rusya-Ukrayna savaşı için Trump’ı övgüyle anarak diplomatik tıkanıklığın aşılmasında rol oynadığını söyledi, ancak mevcut görüşmelerin Moskova tarafından ciddiye alınmadığını ekledi. “Putin bir santimetrekare bile Ukrayna toprağı alamamalı,” dedi.

BBC’ye göre, ABD’nin zirve sonunda Rusya’yı NATO’ya yönelik en büyük tehdit olarak tanımlayan bildiriyi imzalayıp imzalamayacağı henüz belli değil. Trump, bugüne kadar Putin’e karşı yumuşak bir tavır sergilemişti. Ayrıca ABD’den Ukrayna için yeni bir fon çıkmayabileceği ve Doğu Avrupa’daki 20 bin Amerikan askerinin geri çekilmesinin gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

Avrupa’da ABD Varlığı: 100 Bin Asker ve Nükleer Silahlar

ABD’nin İtalya, Belçika, Almanya ve Hollanda’da nükleer silahları bulunuyor. Avrupa genelinde 100 bin savaşa hazır Amerikan askeri var. Bu askerlerin 20 bini Doğu Avrupa’daki NATO ülkelerinde konuşlu durumda. Almanya ve Polonya, önümüzdeki yıllarda askeri kapasitelerini artırmayı planlıyor. Ancak Avrupa ülkeleri hâlâ istihbarat, izleme, hava kuvvetleri ve emir-komuta gibi kritik alanlarda ABD’nin desteğine ihtiyaç duyuyor.

178 Silah Sistemi de Gündemde

Kıtada 178 farklı silah sistemi olduğu ve bunların birbirine tam entegre olmadığı biliniyor. Bu da zirvenin önemli konularından biri olacak. Ortak savunma kabiliyetinin artırılması için sistemlerin uyumlu hale getirilmesi planlanıyor.

Birlik Mesajı: En Güçlü Silah

Hollanda geçici Başbakanı Dick Schoof, zirvede birlik vurgusu yaparak, “Birlik bizim en güçlü silahımızdır,” dedi. Ipsos I&O anketine göre, artan Rus tehdidi nedeniyle halk savunma harcamalarına destek veriyor ancak bu harcamalar iç yatırımların önüne geçerse desteğin hızla azalacağı ifade ediliyor.

Soğuk Savaş’tan bu yana düzenlenen en kritik NATO zirvesi

Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de katılıyor. Zelenski, Trump’la bir araya gelmeyi planladığını açıkladı. Avrupalı liderler, Trump’ı kıtadaki Amerikan askeri varlığını sürdürmeye ikna etmeye çalışacak.

BBC’ye konuşan bir üst düzey diplomat, “Trump Beyaz Saray’a döndüğünden beri Avrupa ile ilişkiler çok gergin. Zirveye katılmaması Rusya ve Çin için büyük bir fırsat olurdu,” dedi. NATO’nun ABD Büyükelçisi de bu zirveyi “tarihi” olarak tanımladı.

Bugün ve yarın liderler, bakanlar, uzmanlar ve gençler, barış ve güvenlik konularını görüşmek için Public Forum’da buluşuyor. Yarın yapılacak ana zirve toplantısında savunma bütçelerinin %5’e çıkarılması kararının resmen alınması bekleniyor. Çıkacak sonuç, büyük oranda Trump’ın tavrına bağlı olacak. BBC’ye göre bu zirve, Soğuk Savaş’tan bu yana düzenlenen en kritik NATO zirvesi olabilir ve Avrupa artık kendi güvenliği için daha fazla sorumluluk almaya başlayabilir.

Platform/NTV