Hollanda’da Bir İlk: Enschede Şehir Merkezinde Fatbike Kullanımı Yasaklandı
Belediye: “Bunlar bisiklet kılığına girmiş scooter’lar”
Hollanda'nın doğusundaki Enschede, ülke genelinde bir ilke imza atarak şehir merkezinde fatbike (kalın lastikli elektrikli bisiklet) kullanımını yasaklayan ilk belediye oldu. Şehir meclisi, yasağı içeren teklifi büyük çoğunlukla onayladı. Yeni düzenlemeyle alışveriş ve yeme-içme alanlarını kapsayan şehir merkezi, "fatbike’siz bölge" ilan edilecek.
Yasağı destekleyen partilerden biri olan yerel VVD'nin grup başkanı Rachel Denneboom, gençlerin kulaklıkla, bazen mesajlaşarak kontrolsüz şekilde şehir merkezinde dolaştığını ve bunun artık kabul edilemez bir hal aldığını söyledi:
“Bunlar sigortasız, güçlendirilmiş ve scooter kılığına girmiş elektrikli bisikletler.”
Yasağın Temeli: Genel Yerel Yönetmelik (APV)
Yasağın hukuki temeli, Hollanda’daki Genel Yerel Yönetmelik (APV) üzerinden oluşturuldu. Bu yolla Enschede, şehir merkezinde fatbike kullanımını yasaklayabilecek.
Denneboom, bu taşıtların kazalara neden olduğuna dikkat çekerek şöyle konuştu:
“Herkesin bir tanıdığı vardır; ya bir Fatbike çarpmıştır ya da son anda kaçabilmiştir.”
Yasal Geçerliliği Tartışmalı: Mahkemede İptal Riski Var
Ancak hukukçular, yasağın mahkemede iptal edilme riskinin yüksek olduğunu savunuyor. Çünkü Hollanda’da fatbike ile normal e-bike arasındaki yasal fark net olarak tanımlanmış değil.
Eski Ulaştırma Bakanı Barry Madlener (PVV) bu konuda şöyle diyor:
“Teorik olarak ayrı bir taşıt kategorisi oluşturulabilir ama mahkemeden geçmesi zor.”
Ayrıca üreticilerin basit çerçeve ya da lastik değişiklikleriyle bu yasağı kolaylıkla aşabileceği de belirtiliyor.
Uzman Görüşü: Yasağın Tanımı Çok Net Olmalı
Groningen Üniversitesi’nden hukuk profesörü Jan Brouwer da yasağın geçerliliği konusunda şüpheli.
“Yasağın mahkemede kabul görebilmesi için, fatbike’ın tam olarak ne olduğunun açık şekilde tanımlanması gerekiyor: lastik boyutu, çerçeve, tahrik gücü gibi.”
Aksi halde bu yasağın, Avrupa Birliği'nin bireysel özgürlük ilkeleriyle çelişebileceğini söylüyor.
Benzer Örnekler Var: Bira Bisikleti Yasağı Mahkemeden Geçmişti
Buna rağmen, yerel yönetimlerin bu tür düzenlemeler için belli bir hareket alanı bulunuyor.
Amsterdam’daki “bira bisikleti” yasağı, 2017’de mahkeme tarafından onaylanmıştı. Aynı şekilde Lahey’de bisiklet park yasağı, alternatifler sunulduğu için geçerli sayıldı.
Fakat yerel yasaların ulusal mevzuatla çelişmemesi gerekiyor. Örneğin, Schiermonnikoog’un tüm motorlu taşıtları yasaklaması veya Hendrik-Ido-Ambacht’ın yürüyerek bisiklet sürülmesini bile engellemesi, hukuka aykırı bulunmuştu.
Enschede Kararlı: “Scooterları da yasakladık, şimdi sıra fatbike’ta”
VVD'li Denneboom, benzer bir uygulamanın daha önce başarılı olduğunu hatırlatıyor:
“Daha önce scooter’lar ile yasakladık, yoğun denetim yaptık ve artık şehir merkezimizde scooter kalmadı.”
Şimdi aynı yöntemi kullanarak fatbike’lar için de uygulanmasını istiyor.
Alternatif Önlemler Mümkün mü?
Ancak uzmanlara göre şehir, bu kadar kapsamlı bir yasağa gitmeden de sorunu çözebilir. Örneğin:
Asıl sorunun, bu araçların kurallara uymaması ve tehlikeli kullanımı olduğuna dikkat çekiliyor.
Enshede