Hollanda’da Evde Bakım ve Çocuk Bakımında Serbest Çalışan Sayısında Büyük Düşüş

Hollanda’da Evde Bakım ve Çocuk Bakımında Serbest Çalışan Sayısında Büyük Düşüş

Hollanda’da bakım sektöründe çalışan serbest meslek sahiplerinin (zzp’ler) sayısı dikkat çekici şekilde azaldı. Özellikle çocuk bakımında son aylarda yüzde 10’luk gerileme yaşanırken, evde bakımda da belirgin düşüşler görüldü. Hollanda Ticaret Odası’nın (KvK) son verilerine göre, bu durumun en önemli nedeni, vergi dairesinin sahte serbest çalışmaya yönelik denetimlerini sıkılaştırması.

KvK’nın güncel Zzp-Monitor raporuna göre, genel olarak serbest çalışan sayısı geçtiğimiz ay yüzde 0,2 oranında arttı. Ancak bir önceki yıla kıyasla hâlâ işi bırakanların sayısı artarken, yeni başlayanların sayısı azaldı. Bu gerilemenin en belirgin olduğu alan ise sağlık sektörü oldu. Ocak 2025’ten itibaren, sözleşmede serbest çalışan olarak görünmesine rağmen fiilen bir çalışan gibi görev yapan kişilere yönelik vergi denetimleri yoğunlaştı.

Evde bakımda 2.570 kişi, çocuk bakımında 1.378 kişi azaldı

Evde bakım hizmetlerinde geçen yıl kasım ayından bu yana 2.570 serbest çalışan sektörden ayrıldı; bu, yüzde 7,8’lik bir düşüş anlamına geliyor. Çocuk bakımında ise yüzde 10’luk kayıp yaşandı ve 1.378 kişi serbest çalışma statüsünden çıktı. Hastanelerde görev yapan hemşirelerde de yaklaşık yüzde 3’lük azalma görüldü.

Bazı alanlarda ise herhangi bir düşüş yaşanmadı. Örneğin kendi muayenehanesine sahip fizyoterapistler, sahte serbest çalışmayla ilgili bir risk taşımadıkları için etkilenmedi. Ancak evde bakım, çocuk bakımı ve hastanelerde, çalışanların büyük bölümü serbest çalışanlardan oluştuğu için vergi denetimleri bu alanlarda işverenleri tedirgin etti. Bu nedenle bazı kurumlar, serbest çalışan yerine kadrolu personel istihdam etmeye yöneldi.

Kadrolu istihdama dönüş artıyor

Piyasadan çekilen serbest çalışanların bir kısmı kadrolu çalışmaya geçti. Intelligence Group’un verilerine göre, 2025’in ilk çeyreğinde 68 bin zzp’li, sabit iş sözleşmesiyle çalışmaya başladı. Bu sayı, 2024’ün sonunda 37 bindi. Bazı kişiler ise farklı yöntemlerle, örneğin geçici işçi olarak sektörde kalmaya devam etti. Sektörden tamamen ayrılanların sayısı ise şimdilik sınırlı.

2026’da tablo daha da zorlaşabilir

Sağlık ve çocuk bakım sektörleri uzun süredir personel açığıyla mücadele ediyor. Bu nedenle profesyonellerin sektörden ayrılması, hizmetlerde daha büyük aksamalara yol açabilir. Tilburg Üniversitesi’nden Prof. Joris Knoben’e göre, 2025 bir geçiş yılı olacak:

“2026’da bu durum daha da kritik hâle gelecek. Sağlık kuruluşları serbest çalışanları kadroya almak için yoğun çaba harcıyor. Serbest çalışanlar ise bağımsızlık istiyor. Tarafların, yeni çalışma modelleri geliştirmesi gerekecek. Aksi takdirde ‘ya uyum sağla ya da bırak’ noktasına gelinir.”

Lahey / Tarık OKAN