Konut Krizine Çözüm: Hollanda’da Boş Dükkân Üstlerinden 50 Bin Ev

Konut Krizine Çözüm: Hollanda’da Boş Dükkân Üstlerinden 50 Bin Ev

Hollanda’daki birçok alışveriş caddesinde dükkânların üst katları yıllardır atıl durumda. Kimi yerlerde depo olarak kullanılan bu alanlar, kimi yerlerde ise tamamen boş. Uzmanlara göre, bu boş alanlar konut krizinin çözümüne önemli katkı sağlayabilir; hatta 50 ila 70 bin yeni daireye dönüştürülme potansiyeline sahip.

Geçmişte dükkân sahipleri iş yerlerinin üzerinde yaşardı. Ancak zincir mağazaların yaygınlaşmasıyla bu gelenek ortadan kalktı. Pek çok mağaza, giriş katındaki satış alanını genişletmek için üst katlara çıkan merdivenleri tamamen kaldırdı. Bu durum, üst katların onlarca yıldır kullanılmamasına yol açtı.

Erişim en büyük sorun

Gayrimenkul şirketi NV Zeedijk’ten Janny Alberts, özellikle Amsterdam’daki Kalverstraat gibi yoğun caddelerde geceleri pencerelerde tek bir ışık bile yanmadığını söylüyor. Ona göre, bu kadar merkezi konumda duran boş alanların değerlendirilmiyor olması, konut sıkıntısının yaşandığı bir dönemde kabul edilemez. Ancak, bu alanları daireye dönüştürmek kolay değil. Özellikle tarihi binalarda yeni girişler yapmak, hem teknik hem de bürokratik olarak zahmetli.

NV Zeedijk’in Amsterdam’daki Oude Brugsteeg bölgesinde gerçekleştirdiği projede, 14 dairenin inşası için yıllar süren bir süreç gerekiyor. Bir dükkân alanının merdiven ve asansör girişi için feda edilmesi gerektiğini belirten Alberts, bu durumun ciddi yatırım gerektirdiğini ve dükkândan elde edilen kira gelirinden vazgeçmek anlamına geldiğini söylüyor.

Katı kurallar dönüşümü zorlaştırıyor

Yeni konutlarda yeterli doğal ışık şartı, bazı belediyelerin her daire için zemin katta otopark istemesi gibi ek kurallar, projelerin önünde başka engeller oluşturuyor. Özellikle dar sokaklı alışveriş bölgelerinde bu koşulların karşılanması neredeyse imkânsız.

Teşvikler etkili oluyor

Buna rağmen bazı belediyeler, üst katları konuta dönüştürmek isteyen mülk sahiplerine maddi destek sağlıyor. Delft, Haarlem, Amsterdam ve Deventer gibi şehirlerde uygulanan hibeler sayesinde önemli dönüşümler yapıldı. Örneğin Haarlem’de, beş yıl içinde yaklaşık 200 daire bu sayede hayata geçirildi. Den Haag’daki tarihi alışveriş merkezi De Passage’da da üst katlar yeniden konut olarak kullanılmaya başlandı.

Deventer’de ise iki ayrı dükkân binası birleştirilerek boş üst katlara on yeni daire yapılması planlanıyor. Amsterdam Belediyesi ise bu dönüşümü hızlandırmak için özel bir görevli atayarak mülk sahiplerini projelere teşvik ediyor.

Amsterdam / Tarık OKAN