TBS’li Mahkûmlar Yıllarca Tedavi Sırası Bekliyor

TBS’li Mahkûmlar Yıllarca Tedavi Sırası Bekliyor

Hollanda’da tbs-maatregel (zorunlu psikiyatrik tedbir) verilen hükümlülerin tedaviye başlayabilmek için normal cezaevlerinde bekleme süresi hızla artıyor. AD’nin haberinin ardından Adalet ve Güvenlik Bakanlığı bunun doğru olduğunu doğruladı. Uzun süre bekletilen tbs’lilerin tazminat alma hakkı bulunuyor.

Bakanlık verilerine göre, tbs-kliniğinde yer bekleyen mahkûmların sayısı beş yılda beş kat arttı. Şu anda bu şekilde bekleyen 250 kişi bulunuyor. 2020’de bu sayı yalnızca 49’du ve her yıl düzenli olarak yükseldi.

Bazı hükümlüler, tbs tedavisine başlayabilmek için iki yılı aşkın süre beklemek zorunda kalıyor. Hatta tedavi henüz başlamamışken, savcılığın mahkemeden tbs süresinin uzatılmasını talep ettiği durumlar bile oluyor.

Dört Aydan Fazla Bekleyenlere Tazminat

Bir tbs’li, cezaevinde tedavi sırası beklerken dört aydan uzun süre geçirdiyse tazminat talep edebiliyor. Bu tazminatlar her yıl artıyor.

• 2021: toplam 25.250 euro
• 2023: toplam 356.554 euro

Geçen yıl tbs’liler ortalama 2.875 euro aldı; bir mahkûm ise 19.250 euro tazminat kazandı.

Uzmanlar Uyarıyor: “Bu Çok Ciddi Bir Sorun”

TBS-Avukatları Derneği Başkanı Judith Serrarens, durumun ağır olduğunu söylüyor:

“Bu kişiler tedaviye ihtiyaç duydukları için tbs alıyorlar. Fakat cezaevinde bu bakım yok. Beklerken aldıkları tazminat kaybettikleri zamanı telafi etmiyor. Bu insanlar için inanılmaz derecede yıpratıcı.”

Tbs’lilerin bir kısmı sıradan cezaevlerinde tutuluyor, diğerleri ise Penitentiair Psychiatrisch Centrum (PPC) denilen psikiyatrik ceza merkezlerinde bekliyor. PPC’de bakım verilse de, Serrarens’e göre bu tedaviler gerçek tbs-kliniği tedavisinin yerini tutmuyor.

Vught’taki Gasp Girişiminin Faili de Yer Bekliyordu

Dün Vught’taki PPC’de iki personeli rehin alan kişinin de tbs tedavisi beklediği ortaya çıktı. Avukatı Petra Breukink, failin 29 yaşındaki Corné H. olduğunu doğruladı.

H.:

• Geçen yıl Ede’deki bir kafe rehinesi nedeniyle 9 ay hapis + tbs cezası aldı.
• Mahkeme, tbs tedavisine hemen başlanmasını önemli bulmuştu.
• Ancak Vught’ta yaklaşık bir yıldır yer bekliyordu.

Avukat Breukink durumu şöyle eleştirdi:

“Yer olmaması bir başarısızlık. Müvekkilim tbs tedavisi için, aldığı hapis cezasından daha uzun süre bekledi. Artık kliniğe gitmesi gerekiyor.”

Adli Kurumlar Hizmeti (DJI), Vught’taki rehin alma girişimi nedeniyle H. hakkında suç duyurusunda bulundu.

Tazminatlar Yanlış Anlaşılıyor

Serrarens, tbs’lilerin tazminatların çoğunu fiilen alamadığını da belirtiyor. Önce devlete olan borçlar tahsil ediliyor; özellikle mağdurlara ödenmesi gereken zarar tazminatları bu kalemlere dâhil.

“Bu tazminatlar sadece sembolik. Geriye kalan para da hastanın eline geçmiyor; klinik tarafından yönetiliyor ve uzun vadeli resosyalizasyon için tutuluyor.”

Sistemin Neden Tıkandığı Biliniyor

Uzmanlara göre bekleme listelerindeki artışın sebepleri:

• Hakimlerin tbs cezasını daha sık vermesi
• Tbs-kliniklerinde yer azalması
• Tedavisi bitenlerin toplum içine çıkışında sorunlar yaşanması
• Belediyelerin ve kurumların eski tbs’lileri kabul etmede çekingen olması
• Personel eksikliği

“Sistem tamamen tıkalı,” diyor Serrarens.
“Kapatılan klinikler oldu. Tedavi bitince çıkış çok zor. Korunaklı konut yok, personel yetersiz.”

Hükümet 200 Yeni Yer Açmak İstiyor

Kabine, sorunu çözmek için 2030’a kadar 200 ek tbs tedavi yatağı oluşturmaya karar verdi. Bunun için Adalet ve Güvenlik Bakanlığı bütçesine kaynak eklendi.

Ancak bakanlık, bu hedefe ulaşmanın yeni personel bulunmasına ve yerel yönetimlerin izin vermesine bağlı olduğunu vurguluyor.