Hollanda’da Avukatlara Yapay Zeka Uyarısı: Uydurma Bilgiyle Savunma Olmaz

Hollanda’da Avukatlara Yapay Zeka Uyarısı: Uydurma Bilgiyle Savunma Olmaz

Hollanda’da yapay zekayı, özellikle ChatGPT, hukuk süreçlerinde hatalı kullanan üç avukat, meslek denetim organından resmi uyarı aldı. Avukatlardan ikisi, zorunlu yapay zeka kullanım eğitimi almak üzere kursa gönderildi. NOS’a konuşan avukatlık denetçisi Wouter Timmermans, durumun ciddiyetine dikkat çekti.

“Yapay Zeka Mantıklı Yazar Ama Düşünmez”

Uyarı alan avukatların ortak hatası, mahkemeye sundukları savunmalarda yapay zekanın ürettiği metinleri kontrol etmeden kullanmaları oldu. İncelemelerde, dilekçelerde atıfta bulunulan bazı mahkeme kararlarının tamamen uydurma olduğu, bazılarının ise dava konusuyla hiçbir ilgisi bulunmadığı tespit edildi.

Timmermans durumu şu sözlerle özetledi:

“En endişe verici olan, yapay zekanın ürettiği bilgilerin olduğu gibi kabul edilmesi. Yapay zeka saçmalık ürettiğinde bile metin son derece mantıklı görünebilir. Bu çıktılara asla yüzde yüz güvenemezsiniz.”

Hakimler Uydurma Kaynakları Hemen Tespit Ediyor

Son aylarda Arnhem, Rotterdam ve Groningen’deki mahkemelerde, avukatların sunduğu belgelerde yapay zeka kullanıldığına dair açık işaretler içeren kararlar yayımlandı. Var olmayan yasa maddelerine veya hayali davalara yapılan atıflar, hâkimler tarafından kısa sürede fark edildi.

Vrije Universiteit Amsterdam’dan hukuk profesörü Lodewijk Smeehuijzen de meslektaşlarını sert sözlerle eleştirdi:

“Bir avukat, var olmayan kaynaklara atıf yapamaz. Bunu kontrol etmemek açık bir meslek hatasıdır. Bu hem davaya hem de avukatın itibarına ciddi zarar verir.”

“Hukuki İşçilik Kusuru” ve Ek Masraf

Yapay zekanın yanlış kullanımı yalnızca avukatlarla sınırlı değil. Den Bosch’ta görülen bir davada, avukatı olmayan bir kişi ChatGPT ile hazırladığı dilekçeyi mahkemeye sundu. Karşı tarafın avukatı, bu dilekçedeki hataları çürütmek için saatlerce ek çalışma yapmak zorunda kaldığını belirterek durumu “hukuki işçilik kusuru” (juridisch broddelwerk) olarak tanımladı.

Mahkeme, söz konusu kişinin denetimsiz ve niteliksiz yapay zeka metinleriyle yargı sürecini suistimal ettiğine hükmetti.

Daha Ağır Yaptırımlar Gündemde

Şu an verilen uyarılar en hafif disiplin cezaları arasında yer alıyor. Ancak denetim makamları, yapay zekanın hukuk alanında kullanımının hızla artacağını öngörüyor. Hataların tekrarlanması veya ağırlaşması hâlinde, avukatların disiplin mahkemesine (tuchtrechter) sevk edilmesi ve meslekten men dâhil daha ağır yaptırımlar uygulanması da mümkün.

Haber: Yusuf AKSOY