Enschede'deki "Seyfo" Anıtı Girişimine Türk Toplumundan Ortak Tepki: "Kutuplaşmayı Derinleştirir"

Enschede'deki "Seyfo" Anıtı Girişimine Türk Toplumundan Ortak Tepki: "Kutuplaşmayı Derinleştirir"

Hollanda’nın Enschede kentindeki Aziz Kuryakos Kilisesi’nin bahçesine dikilmesi planlanan "Seyfo" (Süryani) anıtı, ülkedeki Türk sivil toplum kuruluşlarının sert tepkisini çekti. İşbirlikçilik Karşıtı Komite ve Türk İslam Kültür Dernekleri Federasyonu (TİKDF), art arda yaptıkları açıklamalarla anıtın tarihi gerçekleri çarpıttığını, tek taraflı bir siyasi dayatma içerdiğini ve toplumsal barışa zarar vereceğini vurguladı.

ENSCHEDE – Enschede kentinde açılması planlanan Süryani anıtı, Hollanda’daki Türk toplumu bünyesinde büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. Hem yerel düzeyde kurulan bir komite hem de ülkenin köklü federasyonlarından TİKDF, belediyeye ve ilgili kurumlara çağrıda bulunarak projenin durdurulmasını veya tarihi gerçeklerin eksiksiz yansıtılmasını talep etti.

Komite Üyeleri: "Bu Durum İşbirlikçilerin Anılmasıyla Eş Değerdir"

Konuya ilişkin ilk sert tepki, Enschede'de faaliyet gösteren İşbirlikçilik Karşıtı Komite (Comité Anti-Collaborateurs) temsilcileri A. Çağlayan, M. Barmanpek ve R. Bolat’tan geldi. Komite üyeleri, yayımladıkları ortak bildiride Hollanda'nın İkinci Dünya Savaşı'ndaki Nazi işbirlikçileri (NSB) hatırlatmasında bulunarak, "Tebrikler Enschede, artık iki NSB anıtınız daha oldu" ifadelerini kullandı.

Komite üyeleri A. Çağlayan, M. Barmanpek ve R. Bolat, Birinci Dünya Savaşı döneminde Ağa Petros ve Patrik Mar Şimun gibi önde gelen Süryani/Asuri liderlerin Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Rusya ve Büyük Britanya safında savaştığını hatırlatarak şu açıklamayı yaptı:

"Sadece mağduriyete odaklanan, ancak Süryani nüfusunun bir kısmının düşman bir yabancı devletin yanında savaşa aktif olarak katıldığını gizleyen bir anıt, tarihin eksik bir resmini sunmaktadır. Geçmişi anmak isteyenler, hem çekilen acıları hem de o dönemde yapılan askeri tercihleri içeren hikayenin tamamını anlatmalıdır. Türk toplumu için bu anıt, Ruslarla iş birliği yapan Keldani, Ermeni, Pontus ve Süryani işbirlikçilere bir saygı duruşu niteliği taşımaktadır."

Komite, Süryani halkının tamamının hedef alınmadığını, ancak askeri oluşumlar ile savaşta hayatını kaybeden masum sivillerin birbirinden ayırt edilmesi gerektiğinin altını çizdi.

TİKDF Başkanı Ali Alıcıkuş: "Tarih Aktivistlerin Değil, Akademinin Konusudur"

Projeye bir diğer güçlü tepki de Türk İslam Kültür Dernekleri Federasyonu (TİKDF) tarafından geldi. TİKDF adına resmi bir açıklama yapan Başkan Ali Alıcıkuş, söz konusu anıtın 1915 olaylarına ilişkin tek taraflı ve siyasi içerikli bir yorum barındırdığını savunarak, kamuya açık alanlarda bu tür siyasi mesajlar taşıyan girişimleri tanımayacaklarını ilan etti.

Tarihsel meselelerin siyasi yaklaşımlarla veya aktivist baskılarıyla değil, bilimsel yöntemlerle ele alınması gerektiğini belirten Alıcıkuş, belediyeleri daha sorumlu davranmaya davet etti:

"Uluslararası düzeyde hâlâ tartışma konusu olan tarihsel iddialara dayalı projelere kamu kurumları destek vermemelidir. Bu tür girişimler toplumsal uzlaşıya katkı sunmak yerine kutuplaşmayı derinleştirir. Hollanda’daki Türk toplumunun tarihine ve kimliğine yönelik suçlayıcı yaklaşımlar kabul edilemez."

"Toplumsal Barış ve Birlik Zedeleniyor"

Hem İşbirlikçilik Karşıtı Komite hem de TİKDF, nesillerdir Hollanda'da bir arada barış içinde yaşayan farklı topluluklar arasına bu tür anıtlarla yeni ayrışma tohumları ekilmemesi gerektiği konusunda birleşti. TİKDF Başkanı Ali Alıcıkuş, Hollanda toplumunun şu anda her zamankinden daha fazla birlik ve beraberliğe ihtiyaç duyduğunu ifade ederek, geçmişteki çatışmaları günümüze taşıyan adımlardan uzak durulması ve diyalog zeminine dönülmesi çağrısında bulundu.