Hollanda Başbakanı Rob Jetten'den Moluklulara Resmi Özür

Hollanda Başbakanı Rob Jetten'den Moluklulara Resmi Özür

Törende konuşan Başbakan Jetten, "İlk kuşak Moluklulara yapılan tarihi adaletsizlik, bugüne kadar net bir şekilde ne kabul edildi ne de dile getirildi" diyerek devletin geçmişteki hatalarını resmen kabul etti. Salon bu tarihi anı alkış ve tezahüratlarla karşılasa da, toplumun genelinde buruk ve iki uçlu duygular hakim.

"Annem ve Babam İçin Çok Geç"

Özür kararı Moluklu toplumu için büyük bir anlam ifade etse de, en çok duyulan sitem "çok geç kalındığı" yönünde oldu:

• Tökene katılan Moluklu bir vatandaş, "Annem ve babam artık hayatta değil. Onlar için çok geç. Yine de gelecek adına bu adımdan mutluyuz" dedi.
• Başka bir kadın ise gözyaşları içinde, "Annem bunu görsün çok isterdim ama kendisini daha üç ay önce kaybettik" diyerek burukluğunu dile getirdi.
• Genç kuşaktan 17 yaşındaki bir genç de, "Böyle bir şeyin yapılması güzel ama benim büyük büyükanne ve büyükbabam çoktan öldü" diyerek bu gecikmişliğe vurgu yaptı.

Belediye Başkanlarından Tam Destek: "Bir Travmanın Sonu"

Moluklu nüfusun yoğun yaşadığı şehirlerin belediye başkanları özrü tarihi bir "milat" olarak yorumladı:

• Capelle aan den IJssel Belediye Başkanı Manusama (Kendisi de Moluk kökenli): "Tarihin acı sayfalarıyla yüzleşmek ve sorumluluk almak güçlü bir duruştur. Bugün Hollanda hükümeti, Moluklulara yapılan muamelenin adaletsiz olduğunu net bir şekilde ilan etmiştir."
• Rotterdam Belediye Başkanı Carola Schouten: "Verilen sözler tutulmadı, umutlar zamanla umutsuzluğa dönüştü. Bu çok güçlü ve özel bir an."
• Arnhem Belediye Başkanı Ahmed Marcouch: "Bu özür, nesilden nesile aktarılan bir travmanın iyileşmesi ve tarihte doğru yere oturtulması için sadece bir başlangıç, bir dönüm noktasıdır."

Şimdi Ne Olacak? Sırada Bağımsız Soruşturma Var

Hristiyan Birlik (ChristenUnie) Milletvekili Don Ceder'ın sunduğu ve neredeyse tüm meclisin onayını alan önerge doğrultusunda, Hollanda’nın Moluklulara yönelik geçmişteki tutumu hakkında bağımsız bir araştırma başlatılacak. Ceder, "Özür sadece bir başlangıç noktası. Şimdi birbirimizi gerçekten dinleyeceğimiz yeni bir sayfa açılıyor" dedi.

Tarihsel Arka Plan: Moluklular Hollanda'ya Neden Geldi?

• Sadık Askerler: Endonezya 1945'te bağımsızlığını ilan ettiğinde, Moluklu profesyonel askerler Hollanda Kraliyet Doğu Hint Ordusu (KNIL) safında Hollanda için savaştı.
• Verilen Sözler ve Hayal Kırıklığı: Kanlı savaşın ardından Endonezya hükümeti bu askerlerin memleketlerine dönmesine izin vermedi. Hollanda, 1951 yılında yaklaşık 12.500 Moluklu askeri ve ailesini geçici süreliğine Hollanda'ya getirdi.
• Ordudan Atılma: Ancak Hollanda'ya ayak basar basmaz, yıllarca sadakatle hizmet eden bu askerler ani bir kararla ordudan ihraç edildi ve hakları ellerinden alındı. Hollanda'nın vaat ettiği "Bağımsız Moluk Cumhuriyeti" fikri de hiçbir zaman desteklenmedi.
• 70'li Yılların Öfkesi: İlk kuşağın maruz kaldığı bu dışlanma ve kamplarda yaşatılma dramı, 1970'lerde genç Molukluların Hollanda'da tren kaçırma ve rehin alma gibi şiddet eylemlerine başvurarak seslerini duyurmaya çalışmasına neden olmuştu.

Hollanda'nın sömürgecilik ve yakın tarihiyle yüzleşme adımlarına bir yenisi daha eklenmiş oldu. Sence devletlerin onlarca yıl sonra gelen bu tarz kurumsal özürleri, nesiller boyu aktarılan toplumsal travmaları iyileştirmede ne kadar etkili? Başka bir habere geçelim mi?