HOLLANDA’DA 2027 BÜTÇESİ AÇIKLANDI: VATANDAŞIN CEBİNİ İLGİLENDİREN TÜM KARARLAR

HOLLANDA’DA 2027 BÜTÇESİ AÇIKLANDI: VATANDAŞIN CEBİNİ İLGİLENDİREN TÜM KARARLAR

Hollanda’da 2027 bütçesi bugün Prinsjesdag kapsamında açıklandı. Hükümet sosyal güvenlikte planlanan bazı kesintileri geri çekti, AOW kesintisinden vazgeçti ve satın alma gücünü desteklemek için milyarlarca euroluk düzenleme yaptı. Buna karşılık yüksek gelirliler daha fazla vergi ödeyecek, sağlık sigortası pahalanacak ve Box 3 sorunu şimdilik çözümsüz kalacak.

Hollanda’da siyasi yılın en önemli günü olan Prinsjesdag bugün gerçekleştirildi. Kral Willem-Alexander Troonrede’yi okurken, Maliye Bakanı Eelco Heinen 2027 yılına ilişkin Miljoenennota ve Rijksbegroting’i Tweede Kamer’a sundu.

2027 bütçesinin en önemli özelliği, çoğunluğu bulunmayan D66-VVD-CDA hükümetinin muhalefetten destek alabilmek için sosyal güvenlik alanındaki bazı sert tasarruf planlarını geri çekmesi oldu. 

1. SATIN ALMA GÜCÜ GERİLİYOR: ORTALAMA %0,1 DÜŞÜŞ

Hollanda’da 2027 yılında vatandaşların ortalama satın alma gücünün %0,1 azalması bekleniyor.

Ancak bütün gruplar aynı şekilde etkilenmeyecek.

• Düşük gelirliler: %0,2 artış
• Emekliler: %0,3 artış
• Orta gelirliler: %0,1 düşüş
• Yüksek gelirliler: %0,2 düşüş
• Çalışanlar: yaklaşık %0,2 düşüş

Hükümet satın alma gücündeki düşüşü sınırlamak için yaklaşık 1,7 milyar euroluk bir düzenleme yaptı. Bunun önemli bölümünde çalışanlara yönelik vergi indirimleri ve arbeidskorting artışı bulunuyor. 

Enerji fiyatları da baskı yaratıyor

Satın alma gücündeki baskının önemli nedenlerinden biri enerji fiyatları.

Hükümetin hesaplamalarında ekonomik büyümenin 2027’de yaklaşık %1,2 olması bekleniyor.

Devlet borcunun ise 2026’daki yaklaşık %45,6 seviyesinden 2030’da %48,9’ayükselmesi öngörülüyor. 

2. AOW KESİNTİSİ İPTAL: EMEKLİLER RAHAT NEFES ALDI

Prinsjesdag’ın en önemli sosyal güvenlik kararlarından biri AOW konusunda geldi.

Hükümetin daha önce planladığı yaklaşık 2,8 milyar euroluk AOW tasarrufu iptal edildi.

Bu karar özellikle emekliler açısından bütçenin en önemli değişikliklerinden biri.

Hükümet bu açığın bir bölümünü başka tasarruflar ve vergi gelirleriyle karşılamaya çalışacak. 

2027’de emeklilerin ortalama satın alma gücünün %0,3 artması bekleniyor.

3. WIA VE SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ YUMUŞATILDI

Hükümet sosyal güvenlik sistemindeki daha önce planlanan milyarlarca euroluk tasarrufun önemli bölümünü geri çekti.

Özellikle çalışma gücü kaybı ve işsizlik ödenekleriyle ilgili bazı sert düzenlemeler ertelendi veya iptal edildi.

Maksimum günlük ödenek düşürülmeyecek

WIA, WW ve diğer ödeneklerin hesaplanmasında kullanılan maksimum günlük ücretin %20 düşürülmesi planından vazgeçildi.

Bu düzenlemenin maliyeti yaklaşık 824 milyon euro olarak hesaplanıyordu.

Daha önce gündeme gelen ve hamilelik nedeniyle ödenek hesaplamasında ortaya çıkabilecek “bevalboete” olarak adlandırılan kesinti de böylece rafa kalkmış oldu.

WW süresi hemen kısalmıyor

İşsizlik ödeneği WW’nin maksimum süresinin 24 aydan 12 aya indirilmesi de 2029’a ertelendi.

Bu ertelemenin maliyeti yaklaşık 684 milyon euro. 

Bu karar, işsiz kalanların mevcut sistemde daha uzun süre gelir desteği alabilmesi açısından önemli.

4. SAĞLIK SİGORTASI PAHALANIYOR: PRİM 197 EUROYA ÇIKIYOR

2027’de sağlık sigortası da vatandaşın bütçesini zorlayacak.

Aylık ortalama sağlık sigortası priminin yaklaşık 10 euro artarak 197 euroyaçıkması bekleniyor.

Ancak bu rakam bir hükümet tarafından belirlenen sabit prim değil. Nihai primi sağlık sigortası şirketleri belirleyecek.

Eigen risico 400 euro

Sağlık sistemindeki yıllık eigen risico 385 eurodan 400 euroya yükseliyor.

Daha önce planlanan çok daha yüksek artış ise ertelenmiş durumda. 

Bu değişiklik, özellikle sık sağlık hizmeti kullanan kronik hastalar ve düşük gelirli aileler açısından önemli.

5. DAHA FAZLA 60 YAŞ ÜSTÜNE ÜCRETSİZ ZONA AŞISI

Hükümet yaşlıların sağlık harcamaları açısından dikkat çekici bir karar daha aldı.

Daha fazla 60 yaş üstü vatandaş ücretsiz zona aşısından yararlanabilecek.

2027’den itibaren 60 yaşına girenler için aşının ücretsiz hale getirilmesi planlanıyor.

Ayrıca 61-69 yaş grubundaki kişilerin sisteme dahil edilmesi için sonraki yıllarda bir telafi kampanyası uygulanacak.

Bu düzenleme için toplamda yaklaşık 400 milyon euro kaynak ayrılıyor.

6. YÜKSEK GELİRLİLER DAHA FAZLA VERGİ ÖDEYECEK

Sosyal güvenlikteki tasarrufların geri çekilmesinin bir bedeli var.

Hükümet, bütçenin finansmanı için yüksek gelir gruplarına yönelik vergi yükünü artırıyor.

Önceki planlarda yüksek gelirliler için yaklaşık 750 milyon euroluk ek vergi geliriöngörülüyordu. 

Bu nedenle 2027 bütçesinde temel siyasi tercih şu şekilde şekilleniyor:

Daha az sosyal güvenlik kesintisi → daha fazla vergi geliri ihtiyacı.

7. BOX 3 KRİZİ YİNE ÇÖZÜLEMEDİ

Hollanda’nın yıllardır tartıştığı Box 3, yani tasarruf, yatırım ve diğer varlıkların vergilendirilmesi konusu Prinsjesdag’da da çözüme kavuşmadı.

Hükümet, kalıcı bir çözüm için önümüzdeki altı ay içinde yeni bir düzenleme hazırlamak istiyor.

Sorun son derece büyük çünkü yeni sistemin devlet gelirlerinde milyarlarca euroluk değişiklik yaratması bekleniyor. 

Box 3 kapsamında özellikle:

• yatırım hesabı bulunanlar,
• ikinci ev sahipleri,
• tasarruf sahipleri,
• gayrimenkul yatırımı yapanlar

yakından etkilenecek.

Bu nedenle Hollanda’da yaşayan Türk yatırımcılar ve ikinci konut sahipleri açısından da konu büyük önem taşıyor.

8. ÇOCUK BAKIMI DESTEĞİ ARTIYOR AMA BEKLENENDEN YAVAŞ

Çocuk bakımında da önemli bir değişiklik var.

Hükümet 2027’de kinderopvangtoeslag’ı daha önce planlanandan daha düşük oranda artıracak.

Bu düzenleme 2027’de yaklaşık 350 milyon euro tasarruf sağlıyor.

Ancak hükümet bunun çocuk bakımının pahalanacağı anlamına gelmediğini belirtiyor. Aileler yine daha yüksek bir destek alacak, ancak önceki plana kıyasla artış daha sınırlı olacak.

Hükümetin uzun vadeli hedefi ise mevcut kinderopvangtoeslag sistemini kaldırarak doğrudan çocuk bakım merkezlerini finanse etmek.

Yeni sistemin 2029’dan itibaren uygulanması planlanıyor. 

9. KONUT İÇİN YENİ KAYNAK: SOSYAL KONUT ÜRETİMİNE YÜZ MİLYONLARCA EURO

Konut krizi de bütçenin önemli başlıklarından biri.

Konut şirketlerine 2028’den itibaren her yıl yüz milyonlarca euro ek yatırım alanıyaratılması planlanıyor.

İlk yıllarda sosyal konut şirketlerinin yaklaşık 150-175 milyon euro daha fazlayatırım yapabilmesi bekleniyor.

Bu miktarın 2031 sonrasında yıllık yaklaşık 100 milyon euro seviyesinde kalması öngörülüyor. 

Konut şirketleri bu düzenlemenin önümüzdeki yıllarda toplamda yaklaşık 6 milyar euroluk ek yatırım kapasitesi yaratabileceğini belirtiyor.

Bu para özellikle uygun fiyatlı sosyal konutların yapımı ve mevcut konutların yenilenmesinde kullanılabilecek.

10. YOLLAR, KÖPRÜLER VE DEMİRYOLLAR İÇİN 1,5 MİLYAR EURO EK KAYNAK

Hollanda’nın eskiyen altyapısına yönelik önemli bir karar da alındı.

2029-2035 döneminde yollar, köprüler ve demiryollarının bakım ve yapımı için 1,5 milyar euro ek kaynak ayrılacak.

Kaynağın önemli bölümü TenneT Almanya’daki payın satışından elde edilen gelirden geliyor. 

Hollanda’nın altyapı bakımında 2040’a kadar yaklaşık 80 milyar euroluk finansman açığı bulunduğu daha önce açıklanmıştı.

Bu nedenle 1,5 milyar euroluk kaynak önemli olmakla birlikte altyapı ihtiyacının tamamını karşılamıyor. 

11. UZUN MESAFE UÇUŞLARINDA VERGİ DÜŞÜRÜLÜYOR

Hollanda hükümeti uzun mesafeli uçuşlardaki havacılık vergisini de yeniden düzenliyor.

2027’den itibaren uzun mesafeli uçuşlarda uygulanması planlanan vergi yaklaşık 70 eurodan 59 euroya indiriliyor.

Hükümetin gerekçelerinden biri, Hollanda’daki yüksek uçuş vergisinin yolcuları Almanya gibi komşu ülkelerdeki havalimanlarına yönlendirebilme ihtimali. 

Bu karar özellikle Schiphol açısından önemli.

12. İNOVASYONA 333 MİLYON EURO: GROEIFONDS GERİ DÖNÜYOR

Hollanda hükümeti teknoloji ve ekonomik büyüme alanında da önemli bir adım atıyor.

Nationaal Groeifonds yeniden devreye alınıyor.

2027-2031 arasında yeni inovasyon projeleri için 333 milyon euro ayrılacak.

Ayrıca yüksek teknoloji ve riskli inovasyonlara yatırım yapacak yeni Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI) kurulacak.

NADI için beş yıllık dönemde 500 milyon euro ayrılması planlanıyor.

Quantum teknolojisi, yapay zekâ, yeşil hidrojen, 6G ve diğer stratejik teknolojiler Hollanda’nın ekonomik büyüme politikasında öne çıkıyor.

13. İNOVATİF ŞİRKETLERE VERGİ AVANTAJI

İnovasyon alanında faaliyet gösteren şirketlere de yeni bir vergi avantajı geliyor.

İnovatiebox kapsamında küçük ve orta ölçekli şirketlerin yararlanabileceği basitleştirilmiş düzenlemenin sınırı 25 bin eurodan 100 bin euroya çıkarılıyor.

Düzenlemenin devlet bütçesine yıllık maliyeti yaklaşık 20 milyon euro.

Ek vergi avantajının yaklaşık %60’ının KOBİ’lere gitmesi bekleniyor. 

14. BENZİN VE DİZELDE VERGİ ARTIŞI YAVAŞLATILIYOR

Akaryakıt vergilerindeki indirim daha uzun süre korunacak.

Hükümet, daha önce planlanan akaryakıt vergisi artışını daha yavaş uygulamaya karar verdi.

Bu düzenlemenin devlet bütçesine maliyeti yaklaşık 750 milyon euro.

Amaç özellikle yüksek yakıt fiyatlarının hane halkı ve çalışanlar üzerindeki etkisini azaltmak. 

Bu karar, otomobil kullanan çalışanlar açısından doğrudan önem taşıyor.

15. SU VERGİSİ ARTIYOR

Sosyal güvenlikteki kesintilerin geri çekilmesi nedeniyle gelir yaratılması gereken alanlardan biri de su vergisi.

Leidingwater, yani şebeke suyundaki vergi artırılıyor.

Bin litre su başına vergi yaklaşık 10 cent artırılacak.

Bu küçük gibi görünse de düzenleme milyonlarca hane ve işletmeyi kapsadığı için devlet açısından önemli bir gelir kalemi oluşturacak. 

16. DOĞA YANGINLARIYLA MÜCADELEYE EK PARA

Prinsjesdag belgelerinde doğa yangınlarına karşı mücadele için de ek kaynak ayrılıyor.

RTL’nin bütçe belgelerinden aktardığına göre doğa yangınlarının önlenmesi ve müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi için 17 milyon eurodan fazla ek kaynakayrılıyor. 

Bu karar özellikle son yıllarda artan sıcaklık ve kuraklık nedeniyle Hollanda’da büyüyen yangın riskine karşı alınmış bir önlem.

17. SAVUNMA VE GÜVENLİK ÖNCELİĞİNİ KORUYOR

Hollanda’nın 2027 bütçesinde savunma harcamaları yüksek seviyede tutuluyor.

Savunma Bakanlığı’nın bütçesi yaklaşık 22 milyar euro seviyesinde.

Kaynakların önemli bölümü askeri teçhizatın yenilenmesi, personel sayısının artırılması ve ordunun modernizasyonuna ayrılıyor.

Personel açığını kapatmak için daha fazla yatırım yapılması hedefleniyor.

18. POLİSE VE SUÇLA MÜCADELEYE EK KAYNAK

Güvenlik bütçesinde de artış var.

Polise yapısal olarak daha fazla kaynak ayrılması ve organize suçla mücadele kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Özellikle:

• uyuşturucu suçları,
• organize suç,
• siber suç,
• kara para aklama,
• dijital saldırılar

öncelikli alanlar arasında.

19. EĞİTİM VE ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER

Eğitim bütçesinde ise hem yatırım hem tasarruf bir arada.

Hükümet uluslararası öğrenci sayısını azaltmaya yönelik politikayı sürdürüyor.

Uluslararası öğrenci sayısındaki sınırlamaların devlet bütçesine yıllık yüz milyonlarca euro tasarruf sağlaması bekleniyor.

Öte yandan eğitimde kalite, temel beceriler ve öğretmen açığının azaltılması öncelikli alanlar arasında.

20. KAMU YAYINCILIĞINDA REFORM

Hollanda kamu yayıncılığı da değişiyor.

Hükümetin planına göre mevcut üyelik esaslı yayıncı sistemi yeniden düzenlenecek.

Uzun vadede 11 yayıncı yerine dört yayıncı kuruluş oluşturulması ve NOS ile NTR’nin bir çatı altında birleştirilmesi planlanıyor.

Yeni sistemin 2029’da başlaması hedefleniyor.

Ancak medya denetim kurumu, mevcut reform planında yeterince açık kurallar ve güçlü bağımsız denetim bulunmadığı eleştirisini getiriyor. 

21. EKONOMİK BÜYÜME HÜKÜMETİN ANA HEDEFİ

Maliye Bakanı Eelco Heinen’in Miljoenennota’nın önsözünde verdiği temel mesaj ekonomik büyüme.

Hükümete göre Hollanda’nın gelecekte daha yüksek vergiler ve daha ağır tasarruflarla karşılaşmasını önlemenin yolu ekonomik büyümeyi hızlandırmak.

2027 yılı ekonomik büyümesinin yaklaşık %1,2 olması bekleniyor. 

Bu nedenle hükümet:

• inovasyon,
• teknoloji,
• altyapı,
• konut,
• şirket yatırımları,
• verimlilik

alanlarına ağırlık vermeye çalışıyor.

22. BÜTÇENİN EN BÜYÜK SİYASİ SORUNU: HÜKÜMETİN ÇOĞUNLUĞU YOK

Bütün bu kararların hayata geçmesi otomatik değil.

D66, VVD ve CDA’dan oluşan hükümetin Tweede Kamer’da çoğunluğu bulunmuyor.

Bu nedenle hükümet bütçenin önemli bölümleri için muhalefetten destek almak zorunda.

Özellikle WIA reformu, Box 3, sosyal güvenlik, sağlık ve vergi düzenlemelerikonusunda önümüzdeki günlerde sert tartışmalar bekleniyor.

16 ve 17 Eylül’de yapılacak Algemene Politieke Beschouwingen sırasında bütçenin siyasi geleceği daha net ortaya çıkacak. 

VATANDAŞIN CEBİNE 2027’DE NE OLACAK?

Konu	2027’deki durum
Ortalama satın alma gücü	-%0,1
Düşük gelir	+%0,2
Emekliler	+%0,3
Orta gelir	-%0,1
Yüksek gelir	-%0,2
Sağlık primi	Yaklaşık 197 €/ay
Eigen risico	400 €
AOW kesintisi	İptal
WW süresi kısaltması	2029’a ertelendi
Maksimum günlük ödenek indirimi	İptal
Box 3	Çözüm 6 ay içinde aranacak
Benzin/dizel vergisi	Artış yavaşlatılıyor
Akaryakıt desteğinin maliyeti	Yaklaşık 750 milyon €
Zona aşısı	Daha fazla 60+ için ücretsiz
Konut şirketleri	Yüz milyonlarca € ek yatırım alanı
Altyapı	1,5 milyar € ek kaynak
İnovasyon	333 milyon € Groeifonds
NADI	500 milyon € / 5 yıl
Uzun mesafe uçuş vergisi	Yaklaşık 59 €
Şebeke suyu vergisi	Artıyor