Hollanda'da tarihi bir an: Almelo’da Türklerin inşa ettiği Hollanda’nın ilk 50 yıllık camii, müze haline getirildi

Hollanda'da tarihi bir an: Almelo’da Türklerin inşa ettiği Hollanda’nın ilk 50 yıllık camii, müze haline getirildi

Açılış ve imza törenine; T.C. Lahey Büyükelçisi Selçuk Ünal ve birçok isim katıldı. Törende; T.C. Deventer Başkonsolosu M. Hakan Cengiz, Almelo Belediye Başkanı Arjen Gerritsen, Lahey Din Hizmetleri Muşavir Vekili Rotterdam Din Hizmetleri Ataşesi Dr. Muhammed Emin Altın, HDV Genel Sekreteri Recep Ayaz, Deventer Din Hizmetleri Ataşesi Hüsnü Özmen ve diğer yetkililer yer aldı. Araştırmacı yazar Eric Roose, mimar Sedat Yılbırt, Hollanda'nın En Büyük Müzesi Direktörü Marieke Van Schijndel, mimar İngrid Pelgrum ve çok sayıda vatandaş da törende hazır bulundu.

Hollanda'nın En Büyük Müzesi Direktörü Marieke Van Schijndel, camiden müzeye dönüşüm projesini hayata geçirdiklerini açıkladı. Bu proje, Hollanda'da kiliselerin müzeye dönüştürüldüğü örneklerden ilham alınarak gerçekleştirildi. Bu dönüşüm, müzelerin sınırlarını aşan bir değişimi temsil ediyor. Hollanda Diyanet Vakfı Genel Sekreteri Recep Ayaz, caminin müzeye dönüşümünün amaçları arasında, kültürel ve dini bir yapı olarak ileriki nesillere aktarılmasının olduğunu ifade etti.

Hollanda'da bir Türk camisinin müzeye dönüşmesi tarihi bir olay olarak değerlendiriliyor.

Camii; T.C Lahey Büyükelçisi Selçuk Ünal, Almelo Belediye Başkanı Arjen Gerritsen ve diğer önemli isimlerin katıldığı imza töreniyle Hollanda'nın En Büyük Müzesi olarak açıldı. Bu dönüşüm, kültürel bir birlikteliğin ve anlayışın sembolü olarak büyük önem taşıyor. Caminin inşası Almelo toplumunun katkılarıyla gerçekleştirildi.

Hollanda'nın En Büyük Müzesi, Hollanda'daki ibadethanelerin tarihi mirasının daha iyi bilinmesini ve halk tarafından daha erişilebilir olmasını sağlamak için hayata geçirilen ulusal bir proje. 15 kilise ve sinagogun yanı sıra, bu kapsamda yer alan ilk cami olan Almelo'daki Yunus Emre Camii de bu müzenin bir parçası oldu. Yakında bir Yunan Ortodoks katedrali ve bir Sufi tapınağının da bu projeye eklenmesi planlanıyor.

Almelo'da düzenlenen toplantıda, Yunus Emre Camii Başkanı Şengün Türkeri, Hollanda'nın En Büyük Müzesi Müdürü Marieke van Schijndel ve Hollanda Diyanet Vakfı Sekreteri Recep Ayaz, işbirliği anlaşmasını imzaladılar. Türkiye'nin Hollanda Büyükelçisi Selçuk Ünal ve Almelo Belediye Başkanı Arjen Gerritsen de törende hazır bulundu. Kapı vinyeti teslim edildikten sonra minareye pankart asılarak müzenin resmi açılışı yapıldı.

Bu tarihî an hakkında konuşan Başkan Türkeri, "Caminin Hollanda'nın En Büyük Müzesi projesinin bir parçası olması harika bir şey. Umarım gelecek nesiller için uzun yıllar hatıra olarak korunur. Cemaat ve belediye yeni camimize tam destek veriyor. Bu cami sadece Müslümanların veya Türklerin değil, tüm Almelo sakinlerinin bir parçasıdır. Bugün mirasımıza sahip çıkmak için bu müzeyi açıyoruz." dedi.

Belediye Başkanı Arjen Gerritsen, elli yıl önce Almelo'ya gelen Türk misafir işçiler için saygı duruşunda bulundu. Gerritsen, ilk neslin buraya yerleşmesinin zorluklarla dolu olduğunu ve ilk gelenlerin ekonomik zorluklarla karşı karşıya kaldıklarını ifade ederken, bugünün gerçeğinin ise çok farklı olduğunu belirtti.

Gerritsen, genç bir çocukken Almelo'ya bisikletle gittiğinde her seferinde minareyi gördüğünü hatırlatarak, "Yıllar sonra bu güzel binayı Hollanda'nın En Büyük Müzesi projesine teslim ederken belediye başkanı olarak konuşacağım hiç aklıma gelmezdi." dedi.

Büyükelçi Ünal, Almelo'da devam eden yeni cami projesinin inşaatında da incelemelerde bulundu. Ünal, "Yunus Emre, tarihimizde hümanizmin ve hoşgörünün temsilcisidir. Almelo kentindeki Yunus Emre Camii de kuruluşundan bugüne bu anlayışı yansıtmaktadır. Bu cami projesinde emeği geçen ve 50 yıl sonra bugüne ulaştıran herkese teşekkür ederiz. Yunus Emre Camisi'nin, Grootse Museum van Nederland ve Museum Catharijneconvent birliğine katılan ilk cami olmasından gurur duyuyoruz ve katkısı olan herkesi tebrik ediyoruz.” şeklinde konuştu.

Hollanda’daki en eski Türk camisi olan Almelo'daki cami, aynı zamanda, Hollanda'nın kubbeli ve minareli ilk camisi.

1970'lerde, binanın inşaatı geniş çapta Almelo topluluğu tarafından desteklenmiş ve gerekli kaynakların toplanmasına yardımcı olunmuştur. Belediye Başkanlığı da bu projeye katkıda bulunmuştur. O dönemdeki estetik komitesinin olumsuz tavsiyesine rağmen binada tanınabilir hiçbir unsur yer almamıştır. Sonunda, bir Türk köyü camisine dayalı bir tasarım geliştirilmiştir. Mimar Gerrit Pelgrum, daha sonra bu tasarımı yeniden yaratmıştır. Bir kubbe eklenmiş ve minare fabrika borusu şeklinde tasarlanmıştır.

Müzenin açılış günü olan cumartesi günü, aynı zamanda, Pelgrum'un yüzüncü doğum yıldönümüydü ve kızı babasını anmak için oradaydı.

Yunus Emre Camii

1974 yılında Hollanda'da kubbeli ve minareli bir mimariyle açılan ilk cami olmasıyla tarihi bir öneme sahiptir. Hollandalı Mimar Gerrit Pelgrum, Türkiye'yi ziyaret ederek Anadolu'daki camilerden ilham almıştır. Cami, Almelo halkının Türk toplumuna verdiği destekle tamamlanmıştır.

Yeni Cami

Şu anda müze haline getirilen Yunus Emre Camii, Alemelo Müslümanları için çok küçük hale gelmişti. Almelo Belediyesinin de desteği ile yeni camii için şu anda Almelo’da demiryolu yakınındaki geniş bir alanda, günümüzün gereksinimlerine daha uygun olan daha büyük bir bina üzerinde çalışmalar yapılıyor. Proje; yaklaşık 2800 metrekarelik komplekste ibadethane, bir kütüphane, ders için sınıflar ve kurslar için alanlar içerecek ve bir kafe ve kiralık çok amaçlı bir oda da bulunacak. Yeni cami 2024 yılının ortasında ibadete açılacak.

Haber: Furkan TURGUT

Foto: Yunus Emre Camii