Lahey’deki NATO Zirvesine Trump Damgası: Savunma Harcamaları Artacak, Sokaklar Karıştı

Lahey’deki NATO Zirvesine Trump Damgası: Savunma Harcamaları Artacak, Sokaklar Karıştı

Zirvenin ikinci gününde dünya liderleri, savunma bütçelerini artırma kararı alırken, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamaları ve sokaklardaki protestolar gündemi belirledi.

Zirve Bildirisi: NATO'nun 5. Maddesine Vurgu ve %5 Taahhüdü

Yayımlanan zirve bildirisine göre, 32 ülkenin lideri, NATO'nun kolektif savunma taahhüdünü içeren 5. maddesine olan bağlılıklarını yineledi. Bildiride, “Başta Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliğine yönelik uzun vadeli tehdidi ve süregelen terörizm tehdidi olmak üzere derin güvenlik tehditleri karşısında birleşen müttefikler, Washington Antlaşması’nın 3. maddesi uyarınca 2035 yılına kadar yıllık GSYH’nin %5’ini savunma ve güvenlikle ilgili harcamalara yatırmayı taahhüt etmektedir.” denildi.

Bu %5’lik hedefin, %3,5’lik kısmı temel savunma gereksinimleri ve NATO’nun yetenek hedeflerine ayrılacak. Geriye kalan %1,5 ise kritik altyapının korunması, sivil hazırlık ve savunma sanayi tabanının güçlendirilmesi gibi alanlara yönlendirilecek. Harcamaların 2029 yılında gözden geçirileceği ve Ukrayna’ya yapılan yardımların da bu hesaplamalara dahil edileceği belirtildi. Ayrıca, savunma sanayi alanında transatlantik işbirliğinin hızla artırılacağı, ticaret engellerinin kaldırılması için çalışılacağı kaydedildi. 2026 NATO Zirvesi’nin ise Türkiye'de yapılacağı açıklandı.

Schoof: "Gerçek İş Şimdi Başlıyor"

Geçici Hollanda Başbakanı Dick Schoof, zirve sonrası yaptığı açıklamada, toplantıların ardından uygulama sürecinin başladığını belirtti: “Toplantılar bitti ama şimdi gerçek adımları atma zamanı.”

Trump: “Bu Kararı Ben Aldırdım”

Basın toplantısı düzenleyen Donald Trump, savunma harcamaları kararının mimarı olduğunu savunarak, “Bu kararın çıkmasını ben sağladım. NATO ülkeleri çok hızlı şekilde %5’e ulaşmak istiyor,” dedi. Bunun yılda 1 trilyon doların üzerinde ek harcama anlamına geleceğini kaydeden Trump, ABD’nin diğer müttefiklere göre daha fazla katkı sunduğunu belirterek bu durumu “haksızlık” olarak nitelendirdi.

İspanya’nın bu artışa direnç gösteren tek ülke olduğunu ifade eden Trump, ticari yaptırımlar uygulayabileceğini söyleyerek, “Ticaret anlaşması yapacağız, iki katını ödeyecekler,” dedi.

İran ve İsrail Üzerinden Mesajlar: “Tüneller Bile Çöktü”

Trump, ABD’nin İran’daki nükleer tesislere yönelik saldırılarının başarılı olduğunu ve İran’ın nükleer silah geliştirme kabiliyetinin uzun yıllar geri atıldığını söyledi. “Çok sert ve hızlı vurduk, uranyumu taşıyacak zamanları kalmadı,” diyen Trump, İsrail ile İran arasında yaşanan çatışmaların bu saldırıyla sona erdiğini savundu.

Ayrıca, bu operasyonların “ABD’nin caydırıcılığının ciddiyetini” gösterdiğini belirten Trump, İran’la önümüzdeki hafta bir görüşme yapılabileceğini ancak “bunun gerekli olup olmadığından emin olmadığını” ifade etti.

Putin ve Ukrayna Savaşı: “Bitirmek İçin Harika Bir Zaman”

Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in kendisini İran konusunda aradığını belirtti ve kendisinin de Ukrayna Savaşı’nı bitirmek için yardım teklif ettiğini söyledi. “Putin zor biri ama Zelenskiy ile de bazı sorunlarım oldu,” diyen Trump, birçok liderle görüşmeler yürüttüğünü ve savaşı bitirme zamanının geldiğini vurguladı.

Fed ve Medya Eleştirileri

ABD Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell’ı “zeka seviyesi yaptığı iş için düşük” sözleriyle hedef alan Trump, CNN ve New York Times gibi medya organlarını da “yalan haber yaymakla” suçladı. “Göreve başladığımda medyaya güven yüzde 94’tü, şimdi yüzde 16. Bununla gurur duyuyorum,” dedi.

Den Haag’da 200 Gözaltı

Zirve sırasında Lahey şehir merkezinde protestolar düzenleyen Extinction Rebellion hareketine bağlı yaklaşık 200 aktivist, A12 otoyolunu kapatmaya çalışınca polis müdahalesiyle gözaltına alındı. Öğleden sonra tekrar otoyola inmeye çalışan küçük bir grup da Malieveld meydanına yönlendirilerek barışçıl protestolarını sürdürdü.