Hollanda'daki Yaşlılar Arasındaki Şiddet Olaylarındaki Artış Endişe Yaratıyor

Son bir buçuk haftada, yaşlılar arasında iki ciddi şiddet olayı yaşandı. Geldrop'ta 83 yaşındaki bir kadın bıçaklandı, 83 yaşındaki kocası ise şüpheli olarak gözaltına alındı. Bir hafta önce ise Tynaarlo'da bir kanalda 72 yaşındaki bir kadının cesedi bulundu. Savcılık, kadının 80 yaşındaki partnerini cinayete karıştığından şüpheleniyor.

Bu olaylar münferit değil. Rotterdam mahkemesi bu hafta, karısını boğmaya çalıştığı için 86 yaşındaki bir adama bir yıl hapis cezası verdi. 59 yıldır evli olan çiftin eşi, bölgesel yayın kuruluşu Rijnmond'a göre, erken bunama teşhisi konan adamın hayattan ümidini kestiğini ve karısını yalnız bırakmak istemediğini söyledi.

Geçen yıl da birçok yaşlı, partnerini öldürmekten mahkûm edildi. Bunlardan biri de, bunama hastası 75 yaşındaki karısını öldüren 79 yaşındaki Hasan S. idi.

Çaresizliğin Sonucu: Yaşlı İstismarı

Arnhem ve Nijmegen Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'nde acil yoğun bakım bölümünde öğretim görevlisi olan Sivera Berben, "Bunların yaşanması çok acı verici," diyor ve ekliyor: "Bu vakalarda failler gerçekten raydan çıkmış. Genellikle bu durum saf bir çaresizliğin sonucu. İnsanlar daha erken bir aşamada yeterli destek alamamışlar. Bunlar bana gerçekten birer umutsuzluk eylemi gibi geliyor."

Berben'e göre, bu tür ciddi şiddet olaylarından önce genellikle uzun bir süreç yaşanıyor. Yaşlı istismarının giderek daha yaygınlaştığını belirtiyor: "Kesin bir sayı yok, çünkü bunlar genellikle dört duvar arasında yaşanıyor ve bu konuda bir tabu var. Tahminlere göre evde yaşayan her yirmi yaşlıdan biri, çocuğu veya partneri gibi yakınları tarafından istismar ediliyor."

Bu durumun önemli bir nedeni, yaşlıların evde daha uzun süre kalması. "İnsanlar yaşlandıkça daha kırılgan hale geliyor ve huzurevine daha zor yerleşiyorlar, bu da partnerleri gibi bakıcılar üzerindeki baskıyı artırıyor." Berben'e göre, mağdurlar genellikle bakıcılarına bağımlı oldukları için yardım istemekten çekiniyorlar.

Bunama gibi hastalıklar da bu durumlarda rol oynuyor. Berben, "Davranış değişiklikleri büyük gerginliklere neden olabilir. Bazı durumlarda bu şiddete yol açıyor," diyor. Eşinin markete gidebilmesi için bunama hastası karısını kalorifere kelepçeyle bağladığı bir vakayı anlatıyor. "Huzurevine gitmek istemediler, çünkü birbirlerine sonsuz sadakat sözü vermişlerdi."

Çözüm Yolları

Nijmegen'deki Canisius Wilhelmina Hastanesi'nde (CWZ) geriatri bölümünde çalışan Marieke Verhoeven de bazen yürek burkan vakalarla karşılaştıklarını söylüyor. "Biri hastaneye geldiğinde, karton ev bazen çoktan çökmüş oluyor. Sıklıkla aşırı derecede zayıflamış, yetersiz beslenmiş ve ihmal edilmiş hastalar görüyoruz."

CWZ'de, yaşlı istismarını daha erken tespit etmek ve aşırılıkları önlemek için bir yöntem geliştirildi. Sağlık çalışanlarından, yaşlının geldiği fiziksel sorunun ötesinde, ihmal, istismar veya kötü muamele endişesi olup olmadığına bakmaları isteniyor.

Endişe duyulduğunda bu durum hasta dosyasına not ediliyor ve otomatik olarak sonraki adımlar başlatılıyor. Hastayla daha fazla konuşuluyor veya aile hekimi ya da Güvenli Ev (Veilig Thuis) gibi ilgili kurumlarla iletişime geçiliyor. "Bu yöntemi kullanmaya başladığımızdan beri vaka sayısında bir artış görüyoruz," diyor Berben.

Verhoeven, "Uzun süre yaşlı istismarına yeterince dikkat edilmedi," diyor ve bir bilgi eksikliğinden de bahsediyor. "Sağlık uzmanları, gördüklerinin doğru olup olmadığından veya bu duruma müdahale edip etmemeleri gerektiğinden hala şüphe duyuyorlar." Bu nedenle daha fazla eğitim veriliyor ve diğer sağlık kuruluşlarıyla işbirliği yapılıyor.

CWZ'de geliştirilen yöntem, şimdilerde on hastanede uygulanıyor. Verhoeven, "Bu sorunu ele almak toplumsal bir sorumluluktur," diyerek sözlerini noktalıyor.