Avrupa’da Enerji Krizi Kapıda, Akaryakıt fiyatları rekor seviyelerde: Hollanda Neden Müdahale Etmiyor?
Avrupa’da enerji alarmı çalıyor. Akaryakıt fiyatları rekor seviyelerde, kamyoncular bazı ülkelerde kontak kapatıyor, hükümetler peş peşe önlem paketleri açıklıyor. Ancak Hollanda’da tablo farklı: Lahey şimdilik frene basmış durumda.
Peki neden diğer ülkeler hızla müdahale ederken Hollanda temkinli davranıyor?
Geçmişten Tanıdık Bir Senaryo
Uzmanlara göre bugünkü tablo, pandemi günlerinin başını hatırlatıyor.
2020’de de ilk sinyaller geldiğinde yetkililer uzun süre “hazırlıklıyız” mesajı vermiş, riskler küçümsenmişti. Şimdi de benzer bir refleks tartışılıyor:
Önce sakinlik, sonra gecikmiş bir “durum ciddi” açıklaması.
Rob Jetten Zor Bir Dengede
Başbakan Rob Jetten ise eleştirilerin merkezinde.
Muhalefetteyken hükümeti “yavaş ve öngörüsüz” olmakla suçlayan Jetten, bugün aynı eleştirilerle karşı karşıya. Ancak onun yaklaşımı farklı:
Toplu ve hızlı bir müdahale yerine, daha hassas ve hedefli adımlar atmak istiyor.
Kendi ifadesiyle:
- “Bazooka” yerine
- “Neşter” kullanmak
Yani herkese dağıtılan genel destekler yerine, gerçekten zorlanan kesimlere odaklanan bir politika.
Neden Vergi İndirimi Yok?
Sendikalar ve muhalefet özellikle akaryakıt vergisinin düşürülmesi için bastırıyor. Ancak hükümet buna mesafeli.
Sebepler net:
- Vergi indirimi, ihtiyacı olmayanlara da yarıyor
- Devlete milyarlarca euroya mal oluyor
- Uzun vadede sürdürülebilir değil
Hükümet bunun yerine nakliyeciler, balıkçılar ve dar gelirli haneler gibi doğrudan etkilenen gruplara destek vermeyi planlıyor.
“Bize Bir Şey Olmaz” Yanılgısı mı?
Leiden University’nden kriz uzmanı Arjen Boin, Hollanda’nın yaklaşımını çarpıcı bir şekilde özetliyor:
İyi organize olmuş ülkeler bazen krizlerin kendilerini vurmayacağına inanır. Asıl zorluk ise zamanlamadır.
Çok erken müdahale ederseniz abartmakla suçlanırsınız.
Geç kalırsanız, bedeli ağır olur.
Masadaki Planlar
Lahey tamamen pasif değil. Kulislerde farklı senaryolar konuşuluyor:
- Yakıta bağımlı sektörlere doğrudan destek
- Stratejik yakıt rezervlerinin kullanımı
- Daha radikal öneriler (örneğin pazar günü araç yasağı)
Ancak bu adımlar için henüz düğmeye basılmış değil.
Kritik Soru: Doğru Zaman Ne Zaman?
Hollanda’nın stratejisi net:
Panik yapmadan, hedefli ve sürdürülebilir çözümler üretmek.
Ama risk de açık:
Eğer kriz derinleşirse, bu temkinli yaklaşım “gecikmiş müdahale” olarak tarihe geçebilir.
Şu an herkesin gözü Lahey’de.
Atılacak ilk büyük adım, sadece ekonomiyi değil, siyasi dengeleri de belirleyebilir.
Lahey: Yusuf AKSOY
