Gıda güvenliği konusunda çalışmalar yatan denetim kuruluşu Foodwatch, Hollanda’nın önde gelen zincir marketleri Albert Heijn ve Jumbo’da satılan pek çok temel gıda ürününde Avrupa Birliği (AB) tarafından yasaklanmış tarım ilacı (pestisit) kalıntıları saptadı.
Dört ayrı ülkede yürütülen ve mutfakların vazgeçilmezi olan basmati pirinci, yeşil çay ile çeşitli baharatları mercek altına alan araştırma, gıda güvenliğindeki ciddi açıkları gözler önüne serdi.
64 Ürünün 49’u Kimyasal Çıktı: Verstegen Markasında Rekor Kalıntı!
Foodwatch tarafından toplam 64 ürün üzerinde yapılan laboratuvar analizleri çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. İncelenen ürünlerin 49’unda pestisit kalıntısına rastlanırken, bu ürünlerin 45’inde doğrudan AB genelinde kullanımı tamamen yasaklanmış kimyasal maddeler bulundu.
Baharatlarda Durum Çok Ciddi
Araştırma raporuna göre, test edilen tüm kimyon, chili biberi ve paprika tozlarında onay almamış pestisit kalıntıları tespit edildi. Skandalın en dikkat çeken öznesi ise Verstegen markasına ait "mild paprika tozu" oldu. Bu ürünün sadece tek bir numunesinde, yarısı AB’de yasaklı olmak üzere tam 18 farklı tarım ilacı belirlendi.
Mevzuata Aykırı 14 Ürün Hala Raflarda! Analiz edilen gıdaların 14’ünde kimyasal madde oranının yasal sınırların çok üzerinde olduğu ve mevcut kanunlara göre bu ürünlerin derhal toplatılması gerektiği vurgulandı.
Arıları Öldüren ve Sağlığı Tehdit Eden Kimyasallar Listede
Ürünlerde tespit edilen yasaklı maddeler arasında, arı popülasyonuna verdikleri ölümcül zararlarla bilinen clothianidine, thiamethoxam ve imidacloprid gibi böcek ilaçları (insektisitler) yer alıyor. Ayrıca mantar önleyici isoprothiolaan ile chlorfenapyr, bifenthrin ve spirotetramat gibi tehlikeli kimyasallar da gıdalarda bulunan diğer maddeler arasında.
Risk Altındaki Ürünler ve Markalar
Yapılan denetimlerde, yasaklı veya limit üstü pestisit barındırdığı saptanan popüler markalar şu şekilde sıralandı:
İkiyüzlü Ticaret Döner Sermaye Gibi Geri Geliyor
Foodwatch’ın raporu, küresel gıda ticaretindeki büyük bir paradoksu da ifşa etti. Araştırmada bulunan yasaklı tarım ilaçlarından altısının, 2024 ve 2025 yıllarında bizzat Avrupa ülkeleri tarafından AB dışındaki ülkelere ihraç edildiği belirlendi.
Avrupa'da sağlığa zararlı olduğu için yasaklanan bu kimyasallar, üçüncü dünya ülkelerindeki çiftçilere satılıyor; orada üretilen gıdalar ithalat yoluyla tekrar Avrupa’daki tüketicilerin tabağına geri dönüyor.
Foodwatch’tan Sert Tepki: "Kabul Edilemez"
Foodwatch Direktörü Nicole van Gemert, ortaya çıkan tabloyu sert bir dille eleştirerek şunları söyledi:
"AB sınırları içinde yasaklanmış olan tehlikeli pestisitlerin tükettiğimiz gıdalarda işi olamaz. Bu zehirli maddelerin ihracatını durdurmalıyız. Sadece kendi tüketicimizi değil, diğer ülkelerdeki çiftçileri ve halkı da korumak zorundayız."
Kuruluş, Albert Heijn ve Jumbo gibi dev süpermarket zincirlerine, tedarikçileri üzerinde denetimleri sıkılaştırma ve yasalara uygun güvenli gıda satma çağrısında bulundu. Ayrıca Avrupa Birliği’ne, yasaklı kimyasalların ticaretinin tamamen durdurulması yönünde yasal düzenleme yapılması talebini iletti.
