Marketler için önemli uyarı: Yumurta Hijyen Kodu değişti

Marketler İçin Önemli Uyarı: Yumurta Hijyen Kodu Değişti

Bu yüzden sadece kaliteli ürün satmak artık tek başına yeterli değil. Sattığınız ürünün nereden geldiğini, nasıl saklandığını, kime satıldığını ve bir sorun çıktığında nasıl hareket edeceğinizi de gösterebilmeniz gerekiyor.

Yeni Yumurta Hijyen Kodu Yürürlükte

Son dönemde özellikle yumurta satan işletmeleri ilgilendiren önemli bir değişiklik oldu. 26 Mayıs 2026 tarihinde yeni Hygiënecode Eieren (Yumurta Hijyen Kodu), Sağlık, Refah ve Spor Bakanı (minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) tarafından resmi gazetede (Staatscourant) yayımlandı ve 1 Haziran 2026’dan itibaren yürürlüğe girdi.

Yeni Hygiënecode Eieren; yumurta ticareti yapan işletmeler (eierhandelaren), yumurta toptancıları (grossiers), yumurta toplayıcıları (verzamelaars) ve paketleme merkezleri (pakstations) için hazırlanmış bir gıda güvenliği rehberidir. Amaç; yumurtanın satın alınmasından satışına kadar hijyenik, güvenli ve izlenebilir şekilde yönetilmesidir.

Türk Marketleri ve Küçük İşletmeler İçin Kritik Ayrım

Burada özellikle Türk marketleri ve küçük gıda işletmeleri için önemli bir ayrım var.

Eğer bir süpermarket sadece paketli yumurtaları satın alıp son tüketiciye satıyorsa, bu durum genellikle perakende satış (detailhandel) olarak değerlendirilir. Böyle bir durumda işletmenin, ayrıca bir yumurta toptancısı gibi AVINED veya COKZ kaydı yaptırması çoğu zaman gerekmez. Fakat bu, hiçbir sorumluluğunuz olmadığı anlamına gelmez.

Market olarak yumurta satıyorsanız; yumurtaları yine de güvenilir bir tedarikçiden (betrouwbare leverancier) almalı, faturaları ile teslim belgelerini saklamalı (facturen en pakbonnen), son tüketim tarihini kontrol etmeli (THT-datum), kırık veya kirli yumurtaları satışa sunmamalı ve yumurtaları hijyenik şekilde depolamalısınız (opslag en hygiëne).

Toptan Satış Yapan İşletmeler İçin Kayıt Sorumluluğu

Eğer yumurtaları sadece son tüketiciye değil; aynı zamanda restoranlara, kasaplara, fırınlara, diğer marketlere, catering firmalarına veya başka işletmelere de satıyorsanız, bu faaliyetiniz toptan satış (groothandel) olarak değerlendirilebilir. Bu durumda işletmeniz, yumurta toptancısı (grossier) veya yumurta ticareti yapan işletme (eierhandelaar) olarak görülebilir.

İşte bu noktada kayıt yükümlülüğü (registratieplicht) gündeme gelir. Yumurta toptancısı (grossier), toplayıcı (verzamelaar) veya paketleme merkezi (pakstation) olarak faaliyet gösteren işletmelerin AVINED üzerinden kayıt yaptırması ve sonrasında COKZ kayıt sisteminde yer alması gerekebilir. COKZ, yumurta sektöründeki kontrolleri ve denetimleri NVWA adına yürütür.

Bu yüzden işletmeci olarak kendinize şu soruyu sormalısınız:

"Ben sadece son tüketiciye mi yumurta satıyorum, yoksa başka işletmelere de satış yapıyor muyum?"

Denetimlerde İzlenebilirlik ve İstenen Belgeler

Denetim geldiğinde “Ben yumurta satıyorum” demek yeterli değildir. Denetçi sizden yumurtaların izini gösterebilmenizi bekler. Yani yumurtaları kimden aldınız, hangi parti geldi, ne zaman geldi, kime sattınız ve bir sorun olursa bu partiyi nasıl geri çağıracaksınız?

Bu nedenle aşağıdaki konuların ve belgelerin hazır olması önemlidir:

• Tedarikçi bilgileri (leveranciersgegevens)
• Alış ve satış kayıtları (inkoop- en verkoopdocumentatie)
• Fatura ve teslim belgeleri (facturen en pakbonnen)
• İzlenebilirlik kayıtları (traceerbaarheid)
• Teslim alma kontrolleri (ontvangstcontrole)
• Depolama ve hijyen kuralları (opslag en hygiëne)
• Temizlik kayıtları (schoonmaakregistraties)
• Şikâyet ve geri çağırma prosedürü (klachten- en recallprocedure)

Özellikle başka işletmelere yumurta satan firmaların bu konulara daha dikkatli yaklaşması gerekir. Çünkü bir sorun çıktığında hangi müşteriye hangi partinin gittiğini hızlıca bulmak ve gerekirse o müşterileri bilgilendirmek gerekir. Buna izlenebilirlik (traceerbaarheid) denir ve gıda güvenliğinin en önemli parçalarından biridir.

İşletmenin Büyüklüğü Sorumluluğu Değiştirmez

Küçük işletmeler bazen “Biz zaten az satıyoruz” diye düşünebilir. Ancak gıda güvenliği sorumluluğu, işletmenin büyüklüğüne göre ortadan kalkmaz. Küçük bir market de büyük bir toptancı da sattığı ürünün güvenliğinden aynı derecede sorumludur.

Bu nedenle öncelikle yumurta satış şeklinizi netleştirin. Sadece tüketiciye mi satış yapıyorsunuz, yoksa işletmelere de satış yapıyor musunuz? Sonra tedarikçi bilgilerinizi, faturalarınızı ve varsa COKZ kaydı veya onayınızı (COKZ-registratie of erkenning) dosyanızda hazır tutun. Eğer toptan satış yapıyorsan, AVINED ve COKZ kayıt durumunu mutlaka kontrol edin.

Unutmayın: Denetime hazır olmak demek, denetim günü evrak aramak değildir. Denetime hazır olmak; günlük çalışmanızı doğru yapmak ve bunu kayıtlarla (registraties) gösterebilmektir.

Gıda sektöründe güven, sadece kaliteli ürün satmakla oluşmaz; aynı zamanda kayıtlı (geregistreerd), izlenebilir (traceerbaar), hijyenik (hygiënisch) ve şeffaf (transparant) çalışmakla oluşur.

Bugün yapacağınız küçük bir kontrol, yarın yaşanabilecek büyük bir sorunu önleyebilir.