Hollanda, Enschede'de Süryani Topluluğu Kendi Anıtını Açtı

Hollanda, Enschede'de Süryani Topluluğu Kendi Anıtını Açtı

Hollanda'nın Enschede kentindeki Süryani topluluğu, 1915 olaylarında hayatını kaybettiğine inandığı kişileri anmak için kendi kiliselerinin bahçesinde bir anıt açtı.

Aziz Kuryakos Kilisesi'nde düzenlenen törenle açılışı yapılan anıt, topluluğun yaklaşık 10 yıldır devam eden çabalarının ardından gerçekleşti. Topluluk daha önce kent merkezindeki Volkspark adlı kamuya açık parka bir anıt dikmek istemiş, ancak 2023 yılında belediye başkanı bu plana destek vermeyeceğini açıklamıştı. Gerekçe olarak, anıtın "yeterli geniş toplumsal desteği görememesi" gösterilmişti.

Belediyenin kararının ardından topluluk, mahkemeye başvurdu. Ancak dava reddedildi. Bunun üzerine kilise yetkilileri, kendi mülkleri üzerinde bir anma alanı oluşturma yoluna gitti.

Anıtın açılışına katılanlar arasında, topluluğun farklı mezhep ve kimliklerinden (Süryani, Arami, Asuri) mensuplar yer aldı. Kilise başkanı Thomas Zeyrek, anıtın herhangi bir siyasi simge içermediğini ve herkesin saygı çerçevesinde anabileceği bir mekan olduğunu belirtti.

Topluluk temsilcisi Johan Kurt ise anıtı "bir tanınma" olarak nitelendirirken, asıl hedeflerinin kamuya açık bir alanda anıt dikmek olduğunu ifade etti: "Kendi arazinize istediğiniz kadar anıt dikebilirsiniz. Biz herkesin görebileceği, daha geniş kabul gören bir anıt istiyoruz."

Karar sürecinde, daha önce yaklaşık bin kişilik bir Türk grubunun anıta karşı protesto düzenlediği ve anıtın kentte kutuplaşmaya yol açabileceği yönünde görüş bildirdiği biliniyor. Ayrıca, Türk hükümetinin diplomatik kanallardan belediyeye başvurduğu iddiaları da basına yansımıştı.

Konuya ilişkin tarihsel arka planda farklı görüşler bulunuyor. Kimi  çalışmalar, 1915-1918 yılları arasında 500 bin ile 750 bin arasında Süryani’nin öldürüldüğünü veya yerinden edildiğini iddia ederken, konu uluslararası hukuk açısından tartışmalıdır. Hollanda Temsilciler Meclisi, 2018’de kabul ettiği bir kararla olayları "soykırım" olarak nitelendirmiştir. Ancak Hollanda hükümeti bu kararı resmi politika olarak benimsememiştir. Türkiye ise 1915 olaylarının "soykırım" olarak tanımlanmasını reddetmekte ve dönemde her iki taraftan da can kayıpları olduğunu savunmaktadır.

Haber: Tarık OKAN