Hollanda’da okullarda telefon yasağı genişletiliyor: Çocuk fenomenlere ‘çocuk işçi’ statüsü veriliyor
Hollanda hükümeti, çocukları internet ve sosyal medyanın risklerinden korumak amacıyla yaklaşık 40 maddeden oluşan kapsamlı bir ‘Çevrimiçi Çocuk Hakları Planı’ açıkladı. Plan kapsamında okullardaki telefon yasağı tamamen sıkılaştırılırken, çocuklarını sosyal medyada gelir elde etmek için kullanan ebeveynlere de ağır yaptırımlar geliyor.
Çok sayıda bakanlığın ortak çalışmasıyla hazırlanan yeni eylem planı, çocukların dijital dünyada karşı karşıya kaldığı bağımlılık, mahremiyet ihlalleri ve güvenlik risklerine karşı radikal adımlar içeriyor.
Okullarda Telefon Yasağı Teneffüsleri de Kapsayacak
Hollanda’da 2024 yılından bu yana sınıflarda uygulanan cep telefonu kısıtlaması bir adım öteye taşıyor. 1 Ocak 2027’den itibaren ilkokul ve ortaöğretim kurumlarında cep telefonu kullanımı tamamen yasaklanacak.
Mevcut durumda teneffüslerde ve okul bahçelerinde telefon kullanımına izin verilirken, yeni düzenlemeyle birlikte eğitim sektörü temsilcileriyle görüşülerek bu alanlarda da yasak tam olarak uygulanır hale getirilecek.
15 Yaş Altı İçerik Üreticilerine ‘Çocuk İşçi’ Düzenlemesi
Planın en çok dikkat çeken maddelerinden biri de ‘vlog aileleri’ ve ‘kidfluencer’ olarak bilinen çocuk sosyal medya fenomenlerine yönelik yaptırımlar oldu.
Hollanda’daki katı çocuk işçiliği kuralları dijital ortama da uyarlanıyor. Buna göre, 15 yaşından küçük çocukların yer aldığı ve ticari amaçla üretilen çevrimiçi içerikler ‘çocuk işçiliği’ kapsamında değerlendirilecek. Kurallara aykırı hareket ederek çocuklarını içerik üretiminde kullanan ebeveynler ve yapımcılar para cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Sosyal Medyada Yaş Sınırı ve Güvenli Yaş Doğrulama
Avrupa Komisyonu’nun sosyal medya platformları için önerdiği 13 yaş sınırını yetersiz bulan Hollanda hükümeti, bu sınırın 15 yaş olarak belirlenmesini talep ediyor. Bu kapsamda, çocukların mahremiyetini ve kişisel verilerini tehlikeye atmadan internette güvenli yaş doğrulaması yapabilecek yeni bir sistemin geliştirilmesi hedefleniyor.
Bağımlılık Yaratıcı Algoritmalar ve Borçlanma Tuzaklarına Sıkı Takip
Hükümet, çocukların ekran başında geçirdiği süreyi artıran otomatik oynatma özellikleri ve kişiselleştirilmiş bağımlılık yapıcı algoritmaların Avrupa genelinde sınırlandırılmasını veya yasaklanmasını istiyor. Uzmanlar; günde 5-6 saati bulan aşırı ekran kullanımının uyku bozuklukları, miyopluk ve depresyona yol açtığı konusunda uzun süredir uyarıda bulunuyordu.
Öte yandan, gençlerin kolayca borçlanmasına neden olabilen "Şimdi al, sonra öde" (Klarna vb.) finansal hizmetlerinin kullanımına da çocukları korumak amacıyla sınırlamalar getiriliyor.
Popüler Platformlar İnceleme Altına Alınıyor
Çocukların dijital alışkanlıklarının gelişimleri üzerindeki etkilerini incelemek üzere aralarında Netflix, YouTube, Roblox, Fortnite, ChatGPT, Instagram, Snapchat ve TikTok gibi dev platformlar hakkında kapsamlı araştırmalar yaptırılacağı duyuruldu.
Hollanda hükümetinin bu hamlesiyle, dijital dünyada çocuk haklarının korunması konusunda Avrupa'ya öncülük etmesi bekleniyor.