Yurt Dışında Boşananlar İçin Emsal Karar: Dijital Karekodlu Evraklar Türkiye’de Tek Başına Yeterli Bulunmadı

Yurt Dışında Boşananlar İçin Emsal Karar: Dijital Karekodlu Evraklar Türkiye’de Tek Başına Yeterli Bulunmadı

Yargıtay, yurt dışında alınan boşanma kararlarının Türkiye’de yasal geçerlilik kazanması (tanınması) sürecine dair milyonlarca gurbetçiyi ilgilendiren kritik bir karara imza attı. Yüksek mahkeme, dijitalleşmeyle birlikte yabancı ülkelerde yaygınlaşan karekodlu ve elektronik imzalı belgelerin, Türk hukukundaki usul şartlarını tek başına karşılamadığına hükmetti.

Belçika’daki Boşanma Türkiye’deki Mahkemeye Taşındı

Hukuki süreç, Belçika’da yaşayan D.O. ve E.O. çiftinin bu ülkedeki bir mahkeme kararıyla boşanmasıyla başladı. Taraflardan biri, yabancı mahkemenin verdiği boşanma kararını ve kararın kesinleştiğini gösteren şerhi Türkiye’de geçerli kılmak amacıyla Eskişehir 5. Aile Mahkemesi’nde "tanıma davası" açtı.

Ancak davacı taraf, dava dosyasına fiziki ve resmi onaylı ıslak imza/mühürlü belgeler yerine, karekod (QR kod) içeren dijital belgeler sundu.

Yerel Mahkeme ve Yargıtay’dan "Usul" Vurgusu

Davayı gören Eskişehir 5. Aile Mahkemesi, sunulan karekodlu evrakların 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un (MÖHUK) 53. maddesinde aranan "usulüne uygun onaylanmış belge" şartını karşılamadığına hükmetti. Uluslararası onaylı belgenin aslının veya kararı veren mahkeme onaylı örneğinin dosyaya sunulmaması nedeniyle dava reddedildi.

Kararın istinaf aşamasından geçmesinin ardından dosya Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’ne taşındı. Yargıtay, yerel mahkemenin ret kararını onayarak, dijital ve karekodlu uygulamaların kanunun açıkça aradığı usul şartlarını ortadan kaldırmayacağını tescilledi.

"Dijital Kolaylıklar Kanuni Şartların Yerini Tutmuyor"

Kararı değerlendiren hukukçular, dünyada resmi işlemlerin hızla dijitalleştiğini ve birçok ülkenin artık fiziki evraklar yerine karekodlu ve elektronik imzalı belgeler ürettiğini hatırlattı. Her ne kadar geçmişte bazı dosyalarda dijital evraklar kabul edilmiş olsa da, bu karar neticesinde standartların sertleştiğine dikkat çekildi.

Hukuk uzmanları, yurt dışında boşanan Türk vatandaşlarının Türkiye’deki tanıma süreçlerinde mağduriyet yaşamamaları için şu hususlara dikkat etmesi gerektiğini vurguluyor:

• Yabancı mahkeme kararının ve kesinleşme şerhinin, ilgili ülkenin yetkili makamlarınca usulen onaylanmış aslı veya kararı veren mahkemece onaylanmış örneği alınmalıdır.

• Bu belgelerin onaylı tercümeleri eksiksiz olarak hazırlanmalıdır.

• Yalnızca dijital doğrulama sağlayan karekodlu çıktıların, Türk mahkemelerindeki usul hukuku kuralları gereği her zaman tek başına yeterli olmayabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.