Hollanda Siyasetinde Yeni Dönem: Rob Jetten Kabinesi ve Göçmen Toplumun Rolü

Hollanda Siyasetinde Yeni Dönem: Rob Jetten Kabinesi ve Göçmen Toplumun Rolü

Hollanda siyasetinde 29 Ekim 2025 tarihinde gerçekleştirilen erken Temsilciler Meclisi seçimlerinin ardından kurulan ilk azınlık koalisyon hükümeti, ülkenin politik dengelerini yeniden şekillendiriyor. D66 lideri Rob Jetten’in başbakanlığında kurulan yeni kabine, mecliste hem sağdan hem de soldan destek arayışını sürdürüyor.

Azınlık Hükümetinin Sınavı ve Meclis Pazarlıkları

Hollanda’nın ilk azınlık kabinesi (minderheidskabinet), ülkenin geleceği için gerekli gördüğü politik yasaları hayata geçirmek adına Temsilciler Meclisi'nde uzlaşma arıyor. Sol blok (GroenLinks-PvdA ve Volt) vergi planlarına destek için "sırtı kalınların" daha fazla vergi ödemesini şart koşarken; SGP sağlık ve kürtaj, BBB karbon (stikstof) ve JA21 ise mülteci kabulünün durdurulması konularında hükümetin programından taviz vermesini talep ediyor.

Geçmişte Dick Schoof kabinesinin fiyaskoyla sonuçlanması ve PVV lideri Wilders'ın desteğini çekmesiyle erken seçime giden Hollanda'da, koalisyon ortaklarının hükümetin düşmesinden ve seçmenin cezalandırmasından çekindiği gözlemleniyor. 23 Şubat 2026 itibarıyla göreve başlayan Rob Jetten hükümeti ile göçmenler derin bir soluk alırken, Türk ve Faslı seçmenlerin "stratejik oyları" seçim sonuçlarında belirleyici bir rol oynadı.

Göçmen Toplumun Güçlenen Konumu

Uzmanlar, Hollanda nüfusunun göçmenler olmadan büyümeyeceğini vurgularken; son iki buçuk yılda toplam nüfus artışının 200 bin olduğunu belirtiyor. Artan arz ve talebe bağlı açık, göçmenlerin iş ve gelir pozisyonlarını güçlendirirken, millî gelirden daha fazla pay alabilme mücadelesi orta katmanda bazı huzursuzlukları da beraberinde getiriyor.

Makalede, Türk toplumunun artık korunan bir azınlık psikolojisinden sıyrılarak hak ve hukukunu savunan bir konuma evrildiği vurgulanarak bu durum "Van knuffel Turk zijn naar Turbo-Turk zijn" benzetmesiyle ifade ediliyor. Katılım toplumunda (meedoen en meetellen) rekabet gücünün her geçen gün artığına dikkat çekiliyor.

Siyasi Haklar ve Önümüzdeki Seçim Takvimi

Hollanda'da yaşayan göçmenler için seçme ve seçilme hakkının büyük bir kazanım olduğunun altı çizilirken, 1986'daki oy hakkı (stemrecht) ve 1992'deki çifte vatandaşlık (optie-regeling) imkânlarının tarihi önemine değiniliyor. Eski Başbakan Ruud Lubbers'ün 1990'ların başında yaptığı vatandaşlık çağrısının göçmenler için kök salmada dönüm noktası olduğu hatırlatılıyor.

Önümüzdeki döneme ilişkin kritik seçim takvimi ise şu şekilde şekilleniyor:

• 17 Mart 2027: 12 Eyalet Meclisi (Provinciale Staten) ve 21 Bölge Su İdaresi (Waterschappen) seçimleri gerçekleştirilecek. Bu seçimlerin ardından seçilen eyalet meclis üyeleri, Senato (Eerste Kamer) üyelerini belirleyecek.
• Haziran 2029: 27 AB ülkesiyle eş zamanlı olarak Hollanda'nın 34 yeni Avrupa Parlamentosu temsilcisini seçeceği EP seçimleri yapılacak.

Hollanda'nın Devlet Yapısı ve Yerel Yönetimler

Anayasal monarşik, parlamenter ve dual sisteme sahip olan Hollanda'da siyasi ve idari merkez Lahey (Den Haag) olarak öne çıkıyor. 1 Ocak 2027 itibarıyla Hilversum ve Wijdemeren belediyelerinin birleşmesiyle (fusie) ülkedeki belediye sayısı 341'e düşerken; en büyük belediye 935 bin nüfusla Amsterdam, en küçük belediye ise 968 nüfusla Schiermonnikoog adası olmaya devam ediyor.

Siyasetin ömür boyu süren bir meslek olmadığını belirten yetkililer, son 40 yılda göçmen kökenli siyasetçilerin de üst düzey görevlerde başarıyla yer aldığını ve bu mücadelenin gelecekte de kararlılıkla süreceğini ifade ediyor.

Nejat SUCU