Hollanda’da 9 Milyar Avroluk Kreş Reformuna Danıştay’dan Uyarı: Çocukların Gelişimi Göz Ardı Edildi!
Hollanda hükümetinin çocuk bakımını (kinderopvang) daha ucuz hâle getirmek için hazırladığı ve yıllık yaklaşık 9 milyar avroya mal olması beklenen yeni finansman sistemi, Danıştay’ın eleştirileriyle gündeme geldi. Raad van State, tasarıda küçük çocukların gelişimine yeterince önem verilmediğini belirtti. Ayrıca milyarlarca avroluk yatırımın anne ve babaların daha fazla çalışmasını sağlayacağının da kesin olmadığını vurguladı.
Hollanda’da çalışan aileleri yakından ilgilendiren çocuk bakım sistemi yeniden tartışma konusu oldu. Hükümetin mevcut çocuk bakım ödeneği sistemini (kinderopvangtoeslag) değiştirerek hayata geçirmek istediği yeni düzenleme hakkında Hollanda Danıştayı (Raad van State) önemli uyarılarda bulundu.
9 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan görüşte, yeni sistemin finansman ve ödeme işlemlerini kolaylaştıracağı kabul edilirken, çocukların gelişimi ve ebeveynlerin çalışma hayatına katılımı gibi temel hedeflerin yeterince dikkate alınmadığı belirtildi.
Yıllık 9 Milyar Avro Harcanacak
Hükümetin planına göre mevcut çocuk bakım ödeneği sistemi kaldırılacak. Bunun yerine devlet, çocuk bakım merkezlerine ve çocuk bakıcıları kuruluşlarına doğrudan ödeme yapacak.
Yeni sistemin 1 Ocak 2029 tarihinde yürürlüğe girmesi hedefleniyor. Düzenlemeyle çalışan ebeveynlerin çocuk bakım ücretinin yüzde 95,6’sına kadar olan bölümünün devlet tarafından karşılanması planlanıyor. Aileler ise sınırlı bir katkı payı ödeyecek.
Yeni sistemin yıllık toplam kamu harcamasının yaklaşık 9 milyar avroya ulaşması bekleniyor.
Hükümet, bu değişiklikle ailelerin üzerindeki mali yükü azaltmayı, başvuru işlemlerini kolaylaştırmayı ve geçmişte yaşanan yüksek tutarlı ödenek geri ödeme sorunlarını ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Danıştay: Çocukların Gelişimi Daha Fazla Dikkate Alınmalı
Danıştay’ın en önemli eleştirilerinden biri, yeni düzenlemenin çocukların gelişimine yeterince odaklanmaması oldu.
Çocuk bakım hizmetlerinin yalnızca çalışan ebeveynlere ekonomik destek sağlamakla sınırlı görülmemesi gerektiğine dikkat çekildi. Özellikle küçük yaştaki çocukların sosyal, bilişsel ve eğitsel gelişimlerinin de çocuk bakım politikalarının temel hedefleri arasında bulunması gerektiği vurgulandı.
Danıştay’a göre devletin milyarlarca avroluk kaynak ayırdığı bir sistemde, çocukların gelişimine yönelik hedeflerin daha açık biçimde düzenlenmesi gerekiyor.
Anne ve Babalar Daha Fazla mı Çalışacak?
Yeni sistemin hükümet tarafından açıklanan hedeflerinden biri de ebeveynlerin çalışma hayatına daha fazla katılmasını sağlamak.
Ancak Danıştay, çocuk bakımının ucuzlamasının anne ve babaların otomatik olarak daha fazla çalışacağı anlamına gelmediğine dikkat çekti.
Bu nedenle 9 milyar avroluk yatırımın iş gücüne katılım açısından ne ölçüde sonuç vereceğinin daha iyi açıklanması gerektiği belirtildi.
Başka bir ifadeyle, devletin çocuk bakımına daha fazla para harcaması tek başına çalışma saatlerinin artmasını garanti etmiyor.
Düşük Gelirli Aileler İçin Erişim Riski
Danıştay’ın dikkat çektiği bir diğer konu ise çocuk bakım hizmetlerinin kapasitesi ve erişilebilirliği.
Yeni sistemle birlikte çocuk bakım hizmetlerine olan talebin yaklaşık yüzde 23 artması bekleniyor. Ancak sektördeki personel eksikliği ve mevcut kapasite sorunları, artan talebin karşılanmasını zorlaştırabilir.
Özellikle düşük gelirli ve ekonomik açıdan dezavantajlı ailelerin çocuk bakım hizmetlerine erişimde daha fazla güçlük yaşama riski bulunuyor.
Danıştay, hükümetin çocuk bakım merkezlerinin sayısını ve hizmet kapasitesini nasıl artıracağını daha ayrıntılı açıklamasını istiyor.
Yeni Sistem Henüz Kesinleşmedi
Danıştay’ın açıklaması, reformun tamamen reddedildiği anlamına gelmiyor. Kurum, çocuk bakım kuruluşlarına doğrudan ödeme yapılması yönündeki yaklaşımı olumlu buluyor. Böylece ailelerin ödenekleri yanlış veya eksik bildirmeleri nedeniyle yüksek tutarlı geri ödemelerle karşılaşmasının önüne geçilebilecek.
Ancak hükümete, tasarıyı parlamentoya sunmadan önce belirtilen eksiklikleri dikkate alması tavsiye edildi.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesi için önce Temsilciler Meclisi (Tweede Kamer), ardından Senato (Eerste Kamer) tarafından kabul edilmesi gerekiyor.
Hollanda’da milyonlarca aileyi ve çocuk bakım sektörünü ilgilendiren 9 milyar avroluk reformun nasıl şekilleneceği önümüzdeki dönemde netleşecek.