Hollanda'da sahte ilaç satan web mağazası yargıda!

Hollanda'da sahte ilaç satan web mağazası yargıda!

Hollanda Savcılığı (Openbaar Ministerie – OM), reçetesiz sınırsız ilaç satan Funcaps.nl’nin yanı sıra başka bir internet sitesi hakkında da işlem başlatıyor. Slaappillen.net isimli web mağazası, ağır ağrı kesici oxycodonun sahte versiyonunu göndermesi sonucu en az bir ölümle ilişkilendiriliyor. Bu haplarda, son derece tehlikeli sentetik madde nitazenler (nitazenen) bulundu.

Polis ve savcılık, özellikle Rotterdam yakınlarındaki bir köyde hayatını kaybeden bir kadın da dahil olmak üzere, başka ölümlerle bağlantı olup olmadığını araştırıyor. Slaappillen.net ile bağlantılı olduklarından şüphelenilen iki erkek tutuklu; 15 Aralık’ta ilk kez hâkim karşısına çıkacaklar.

Kanda nitazen bulundu

Hollanda Adli Tıp Enstitüsü (NFI – Nederlands Forensisch Instituut) geçen yıldan bu yana nitazenlere bağlanan altı ölüm vakası ve dört ağır zehirlenme inceledi; çoğunlukla sahte oxycodon üzerinden.

NFI toksikoloğu Kristof Maudens, nitazen maddesinin geçen yıl ilk kez bir ölen kişinin kanında tespit edildiğini söylüyor:
“Bu yıl nitazenle bağlantılı ölüm sayısı şimdiden beşe ulaştı.”

Maudens devam ediyor:
“Ek olarak dört kişi nitazen nedeniyle ağır şekilde zehirlendi ama hayatta kaldı. Neredeyse tüm vakalarda nitazen, sahte oxycodon tabletlerinde tespit edildi.”

NFI, başka kurumların yaptığı toksikoloji araştırmalarını görmediği için gerçek sayının daha yüksek olabileceğini belirtiyor.

Morfinden çok daha güçlü

Slaappillen.net soruşturmasının çıkış noktası, Nisan ayında Voorburg’da 44 yaşındaki bir kadının cesedinin bulunması oldu. Kadının evinde, Slaappillen.net’ten “oxycodon” adıyla satın aldığı ilacın paketleri vardı.

Hem haplarda hem de kadının kanında nitazenler bulundu; bu da hapların büyük ihtimalle bir uyuşturucu laboratuvarından çıkmış sahte ürün olduğunu düşündürüyor. OM, nitazenleri “morfinden onlarca ila binlerce kat daha güçlü olabilen sentetik opioidler” olarak tanımlıyor. Bu nedenle küçük bir doz hatası dahi hızla ölümcül doz aşımına neden olabiliyor.

Trimbos Enstitüsü, Amsterdamlı bir erkeğin ölümünün ardından Mart ayında nitazen içeren sahte oxycodonlar hakkında uyarı yayınlamıştı.

Trimbos uzmanı Pieter Oomen şöyle diyor:
“Nitazen grubu, son derece güçlü ve tehlikeli birçok madde içeriyor. Bazen bir miligramdan daha az miktar bile solunum problemleri gibi hayatı tehdit eden durumlara neden olabilir.”

Ölümle ilişki kurmak zor

Soruşturmada tutuklanan ve Eylül sonunda gözaltına alındıkları anlaşılan iki şüpheli, 28 ve 33 yaşlarında; ikisi de Breda’dan. Reçetesiz ilaç ve diğer yasaklı madde ticaretiyle suçlanıyorlar. 33 yaşındaki zanlıya ayrıca kokain ihracatı ve ithalatı için hazırlık yapmak da isnat ediliyor.

Ancak şimdilik Voorburg’daki kadının ölümüne doğrudan karışmakla suçlanmıyorlar. Bu tür vakalarda ölüm ile satın alınan maddeler arasındaki doğrudan nedensel ilişkiyi kanıtlamanın çok zor olduğu ifade ediliyor. Kadının kanında, Slaappillen.net’ten aldığı diğer ağır uyku ilaçları gibi farklı maddeler de bulunmuştu.

Aynı durum Funcaps davasında da geçerli. O dosyada şüpheliler muhtemel 49 ölümle ilişkilendiriliyor ancak şu an yalnızca ilaç yasalarını ihlal suçundan yargılanıyorlar. İlaç Kullanımını Teşvik Enstitüsü (IVM) direktörü Ruud Coolen van Brakel, bu tür yüzlerce site olduğunu daha önce belirtmişti.

Dokuz yıl oxycodon kullandı

Voorburg’da ölen kadının ailesi, tehlikeli web mağazalarıyla ilgili tartışmada bir noktanın yeterince konuşulmadığını düşünüyor: doktorların reçete davranışı. Aileye göre Sharon, dokuz yıl boyunca aile hekimi tarafından oxycodon reçete edildi; oysa kılavuz, bu ilacın mümkün olduğunca kısa süre verilmesini öneriyor.

Oxycodon uzun süre kullanıldığında etkisini yitirebiliyor ve hastalar daha yüksek dozlara ihtiyaç duyabiliyor. Doktorlar bunu güvenli bulmadığında, bazı hastalar başka kanallara yöneliyor. Aile, hekimin yıllarca reçete yazarak Sharon’ı adeta kaçak piyasaya itmiş olduğunu düşünüyor.

‘Zor bir durum’ – hekim sıkışmış olabilir

Hekim, tıbbi gizlilik nedeniyle yorum yapamıyor. İlaç Kullanımını Teşvik Enstitüsü araştırmacısı ve eczacı Anke Lambooij, durumu değerlendirmenin zor olduğunu söylüyor:

“Biz muayene odasında ne olduğunu bilmiyoruz.”

Genel olarak, aile hekimlerinin oxycodonu vakaların üçte birinde üç aydan daha uzun süre reçete ettiği biliniyor. Bazen, daha uzun kullanımın risklerine rağmen hastaya iyi gelen tek ilaç oxycodon olabiliyor.

Lambooij şöyle açıklıyor:

“Hekim kendini profesyonel ve etik bir ikilemde bulabiliyor. İlacı daha uzun süre yazmak doğru değil ama alternatif de yok. Hastanın baskısını hissediyorsunuz. Üstelik azaltma konusunda çok ısrar ederseniz, hastanın kaçak piyasaya yönelme riski var. Bu gibi durumlarda aslında hiçbir seçeneğiniz tam olarak doğru değil.”