Hollanda ve Hollandalılar Hiç Bu Kadar Cömert Olmamışlardı!..
Hollandalılar Hollanda tarihinde hiç bu kadar cömert olmamışlardı. Mart ayında başlayan Korona, sağlık ve ekonomik buhranının sosyal, toplumsal, kültürel ve ekonomik yaşama etkisinin ve tepkisinin ne olacağı bilinmiyordu. Bilinen kesin olan ekonomide büyük çöküntüye sebep olacağı (recessie) ve işsizlerin sayısının artacağı bekleniyor du.
Hollanda kabinesi Nisan ayından bu yana almış bulunduğu ek ekonomik ve sosyal tedbirler destek paketlerinin maliyet şimdilik 30 milyar Avroyu aşmış bulmakta. Ekonomik ve sosyal yaşamı canlı tutma ve çalışanların işlerini korumalarını hedefleyen ekonomik paket Temmuz 2021’ye kadar sürecek.
Korona buhranın yıkımı büyük
Bu enkazdan yeniden ayağa kalkmak için Hollanda'ya en az 100 milyar Avro gerekli. Sadece Korona salgının tedbirleri ve tedavi masrafları 5 milyar Avro’yu geçiyor.
Çok zaman sıkı ve cimrilikle ve tutumlulukla suçladığımız Hollandalıların bu kadar cömert olmaları biraz şaşırtıcı olduğu kadar gelecekte cevaplanması gereken soruları da yanında getiriyor.
Ekonomiye ve Hollanda’nın geleceğine destek amacı olduğu için verilen desteklere kimse itiraz etmiyor. Hollanda devletinin borçları ve Avrupa Birliği’nin uygun gördüğü borç oranı gayet düşük olması ve gerekli olan ekstra milyarların borçlanmasını da kolay kılıyor.
Bu arada harcanan ekstra bütçe, borçlar ve geleceğe yönelik ekonomik ve sosyal politikalarında Avrupa Birliği ile yapılan Korona buhranına uygun ve örtüşmesi gerekiyor.
Tabii ki gelecek yılda, 7 Mart 2021 tarihinde yapılacak olan Temsilciler Meclisi (Tweede Kamer der Staten-Generaal) seçimleri de Hollanda kabinesinin cömertliğini teşvik edici bir neden.
Benden de destek var
Birincisi, iş, aş ve yeni istihdam için ekonomiye pompalanan milyarlar ileride vatandaşa gelir ve Hollanda devletine vergi olarak geri dönecektir.
Yıllar öncede, yine 2008'deki ekonomik krizde, iflas eden Hollanda ABN – AMRO ve Fortis bankalarını kurtarma operasyonunda maliyetleri Hollanda devletine 30 milyar Avro idi maliyeti.
Bir Hollanda Atasözü var; “Nood breekt ijzer “Var olan zorunluluktur kurallar“
Korona buhranı ile, Hollandalıların ve Avrupa Birliği ülkelerinin kendilerinin uygun zamanda yapmış bulundukları sözleşme ve kuralların dışına çıkmaları daha kolay olmaktadır.
Evet, borçlanan para uzun vadede de olsa bir gün geri ödenecek.
Kim, nasıl ve ne zaman döneceği belli değil?
Olumlu gelişmelerde devam etmekte
Covid–19 buhranı insanlarda bir korku ve gelecekte ne olacağı korkularını artırdı.
Nisan’da Hollandalıların ekstra Banka mevduat hesaplarında 9,5 milyar artış gözlenmiştir. Geçen Temmuz ayında bu ekstra birikimin 1 milyar Avronun altına düştüğünü okuyorum.
Bu olumlu gelişme, vatandaşların ekonomiye güvenlerinde artış anlamına gelmekte. Vatandaş olan parasını harcıyor ve yatırım yapmaya devam ediyor.
Ne yazık ki, Sosyal Refah Devleti ve Neoliberalizme Hollanda’da , ekonominin büyümesi ve gelecekte iş, istihdam için bol harcanan para ve lüks yaşamla ölçülüyor.
Sağlıcakla kalın.
Nejat Sucu
