Hollanda halkına bir seferlik yanlış yapabilme hakkı: “Nederlanders krijgen het recht om een foutje te maken”
Hollanda, sosyal güvenlik yasaları ve uygulamaları (De wetten van sociale zekerheid/ regelingen) ile tanınan bir ülke. Son yıllarda, sosyal güvenlik yasalarına yapılan yüzlerce başvuruda vatandaşlar, bilerek veya bilmeyerek hatalı başvurular yapmış ve bilgi eksikliği nedeniyle yasaların dışına çıkmışlardır. Bu hatalar, hukuka aykırı uygulamalara yol açmış ve cezai yaptırımlarla sonuçlanmıştır. Bu durum, Hollanda’nın gelecekte sosyal bir devlet olarak kalıp kalamayacağı sorusunu gündeme getirmiştir.
Yeni koalisyon ve Dick Schoof kabinesinin Sosyal İşler ve Çalışma Bakanı Eddy van Hijum (NSC), Hollanda Temsilciler Meclisi’ne sunduğu genelgede, sosyal güvenlik yasalarının, uygulamaların ve desteklerin vatandaşların asgari yaşam şartlarını garanti altına almayı amaçladığını belirtmiştir. Bakan, başvuru sırasında yapılan hatalar nedeniyle cezai yaptırımların (Boete opleggen) uygulanmaması gerektiğini ve mevcut yasaların çok sert olduğunu vurgulamıştır.
Vatandaşa bir seferlik yanlış yapma hakkı veriliyor, ama nasıl?
Yeni yasa önerisi “Wetvoorstel Handhaving Sociale Zekerheid”, 2025 yılından itibaren Hollanda Temsilciler Meclisi’nde görüşülecek olup, yasanın 2025 yılı içerisinde yürürlüğe girmesi beklenmektedir.
Ocak 2025’ten itibaren Hollanda sosyal güvenlik sisteminde yer alan halk sigortaları (Volksverzekeringen) ve çalışanların sigortaları kurumu (Werknemersverzekeringen) tarafından yürütülen uygulamalar, vergilere, fonlara, UWV, SvB ve belediyelerin sosyal yardımlarına (Sociale zaken) dayalı olarak kişilerin durumuna göre şekillendirilecektir. Yanlış bilgi ya da kurumların yaptığı hatalardan kaynaklanan fazla ödemelerin geri alınması konusunda ısrarcı olunmayacak, duruma göre geri ödeme ve af (Terugvordering en kwijtschelding) uygulamaları devreye sokulacaktır.
Hollanda sosyal güvenlik sistemi, 250’ye yakın sosyal güvenlik, vergi, sübvansiyon ve fon ile geniş bir hizmet ağı sunmaktadır. 2025 yılı sosyal güvenlik bütçesi € 114,9 milyar ile Hollanda’nın en büyük bütçesi olacak ve 2029 yılında bu rakamın € 140,8 milyarı bulması beklenmektedir. 2025 yılı toplam devlet bütçesi ise € 544 milyar olarak öngörülmüştür ve bu bütçe, 17 Eylül 2024 tarihinde geleneksel Prens Günü’nde (Prinsjesdag, Miljoenennota, Rijksbegroting) açıklanacaktır.
Her ne kadar “Devlet vatandaş içindir, vatandaş da devlet için” (De burgers voor de overheid / De overheid voor de burgers) felsefesi geçerli olsa da, belediyelerin %20’lik bütçe katkısı büyük bir yük getirmekte ve zengin ile fakir belediyeler arasında farklar oluşmaktadır.
Yasal kuralların arkasına sığınmadan insancıl (Rechtvaardig en humaan) politikaların uygulanmaya başlanması, Hollanda’nın katı liberal politikalardan sosyal devlet anlayışına geri döndüğünü göstermektedir. Geçmişte de bu yeni sosyal politikaların uygulanmasını desteklemiştik. Saygılarımla.
