Hollanda ‘da Çalışma Olanakları ve İş Sözleşmeleri Hakkında Bildiklerimiz Nelerdir?

Hollanda ‘da Çalışma Olanakları ve İş Sözleşmeleri Hakkında Bildiklerimiz Nelerdir?

Mustafa Nejat SUCU

Daha fazla çalışan insan demek, devlet kasasına daha fazla gelir vergisi, sigortagelirleri ve daha az ödenek giderleri demektir. Bu hepimizin malumu olsagerek. Hollanda Hükümeti'de çalışan insan sayısını artırmak için bazı ekonomiktebdirler almış bulunmaktadır. İş sözlemesinde ve aktine göre bir sözleşme ilekayıt altına alınan hizmetin karşılığında, yasal olarak belirlenen gelir ve kazançsağlanır. Bu kazançtan Hollanda’ya  gelir vergisi ve sigorta primleri ödenir.

Sosyal devlet ve yasaları geçmiş yıllarda olduĝu gibi gelecektede de, reform veyenilikçi yasal deĝişimlerin olacaĝını görmekteyiz. Yeni yasalar var olanissizlik ve fakirlik sorunana ne kadar çözüm getirir onu gelecek yıllardagöreceĝiz.

Yasal Asgari Üçret

Hollanda Sosyal İşler ve Çalışma Bakanlığı (Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) her yıl 1 Ocak ve 1 Temmuz tarihlerinde başlayan, Yasalasgari ücretin yasal olan bürütünü belirler. (WML / Wettelijke bruto minimumloon). 1 Ocak 2026 tarihiyle Hollanda’da Yasal aylık brüt asgari üçret21 yaş ve üzerindekiler için brüt yasal asgari üçret € 2.294,40  euro olarakbelirlenmiştir. Bir saatlik brüt kazanç ise € 14,71 euro olarak belirlenmiştir.

Sosyal Devletin İflası

Geçmiş 30 yılda, kısıtlama politikalarının sonuç vermeye başladığını gördük. Hollanda sosyal devletinin sona erdirilmesi için farklı politikalar ürünleriniverdi bile.. Hollanda sosyal devleti artık katılım toplumu“Participatiesamenleving" oldu. Bundan en fazla etkilenenler ise; yüzde 25 ’den daha fazla fakirlik içinde büyüyen göçmen çocukları ve Hollanda’nınfakirleri. Zengin bir Hollanda’da fakirlik ve yokluk içinde yaşayan 1 milyonuaşkın Hollanda vatandaşlarıda var. oldu.

Kimler Hollanda’da Çalışma Hakkına Sahiptir?

1. 28 Avrupa Ekonomik Topluluğu Üyeleri,
2. Yasal çalışma iznine sahip olan göçmenler. (Arbeid is vrij toegestaan)
3. Hollanda tabiyetine sahip olan göçmeler,
4. Hollanda’ya çalışma izniyle gelen ve Hollanda’da ve bir diğer AvrupaTopluluğu ülkesinde bulunamayan iş gücündeki görevliler. Örneğin bir vakıfabağlı din görevlileri. (Tewerkstellingsvergunning ),
5. Bilgi göçmenleri (Kennismigranten). Çalışma iznine gerek kalmadan(tewerkstellingsvergunning) Hollanda Adalet Bakanlığı Göçmenler veVatandaşlık Kurumu (IND) ve işverenler arasında yapılan bir sözleşme ile, yüksek düzeyde kalifiyeli beyin göçü veya bir bilim adamının Hollanda’daistihdam uygulamasıdır.
6. Hollanda'da eğitim gören göçmen öğrenciler haftada,bir  haftada azami 16saat çalışabilirler. Bunu  için işverenin çalişma izni ( Tewerkstellingsvergunning (TWV) alması gereklidir. Haziran, temmuz ve aĝustos aylarında, çalışma izninesahip olan öĝrenciler tam masai (full – time ) çalışabilirler.
7. Mülteci başvurusu yapan ve bir işverninin Çalışma izni(Tewerkstellongsverguning ) alarak çalışan mülteciler. Tüm başvuruların ancakyüzde 20’si çalışma imkanı bulabilmekte.
8. AB ile Türkiye Cumhuriyeti arasında var olan Ankara Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında 12 Eylül 1963 ‘de imzalanan ve 1 Aralık 1964 yürürlüğe giren anlaşmaya göre ; Avrupa BirliğiÜlkeleri’nde Türk vatandaşlarına çalışma, ikamet ve kendi işyerini kurmaolanağını sunmaktadır.

İş sözleşmesi ve istenen şartlar: (Arbeidsovereenkomsten en voorwaarden)

Bir işin başlangıcında her işveren, iş sözleşmesini yazılı olarak çalışan kişiyevermek zorundadır.İşveren ve çalışanın onayından sonra sözleşme veuygulanacak olan kurallar yürürlüĝe girer.
1. İş şözleşmeleri genelde sürekli veya süresiz olur. (arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd
of onbepaalde tijd ).
-2.İş sözleşmesinde en fazla 2 aylık deneme süresi (proeftijd) belirtilebilir.Genelde çalışılan iş kolunun Toplu sözleşmesinde ( CAO ) deneme süresibelirlenmiştir.
3. Belirli brüt saatlik, günlük veya aylık kazancın belirtilmesi gerekir.
4.Amir, işçi ve işveren ilişkisinin belirtilmesi gerekir. 5. Yol giderleri, ekgiderler, uyulması gereken kurallar.
5. Tatil süresi ve ödenecek tatil parası. 6.13. Aylık kazanç ve diğersartlar o iş dalının Toplu İş Şözleşmesine uygun bir
biçimde (Collectieve Arbeids-overeenkomst) belirlenmiş olup, iş hukukuna(Arbeidsrecht)
ve Hollanda Anayasa’sına (Burgerlijk Wetboek) uygun olması gerekir.
İş sözleşmelerinin çeşitleri (Soorten Arbeidsovereenkomsten),
1. Süresiz iş sözleşmesi. (Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd).
2.Belirli bir zamanla sabitlenmiş geçici iş sözleşmesi. (Arbeidsovereenkomst voor bepaalde
tijd)
-3.Proje bazında proje boyunca veya en fazla 3 yıllık iş sözleşmesi.
-4.Özel İstihdam İş Bürosu Sözleşmesi. (Uitzendcontract).
5. İhtiyaç olduğu zaman belirli bir hizmet için verilen iş sözleşmesi. (Freelance).
6. 0 ile 40 saat arasında değişen sözleşme. (Flex of 0 –uren kontrakt). İşveren buiş sözleşmesinde toplam belirli bir saat çalıştırma zorunluluğu bulunmamaktadır(Min/max – arbeidovreenkomst )

İş bulma olanakları.
1.Bölgesel UVW Werkbedrijf denen ( İşkur ve İşveren Sigorta Kurumu) aracılığıyla. Www.werk.nl web sayfası ile.
2. Belediyelerin iş ve eğitim projeleri aracılığı ile.
3.Bir günden 2 yıla kadar devam edebilen Uitzendbüro denen özel iş ve işçibulma büroları aracılığı ile başka bir işverndende calışanlar.
4.Komşu, okul arkadaşı ve akrabaların referansı ile bulunan işler.
5.İşsiz, kısmen malül ve uzun süreli işsiz olanları belirli bir işe yerleştirmedeözel iş burolarının (Reintegratiebedrijven ) yardımlarıyla.
6.Sosyal ve Hizmet Çalışma Merkezleri yardımları, iş ve istihdan projeleriaracılıĝla.
Bedensel ve zihinsel engelleri olan kişi, devletin ve belediyelerin de desteğindeoluşturulan (Sociale Werkplaatsen ),
iş yerlerinde, kendi güçlerine ve randımanına uygun bu işyerlerinde çalışarakyaşamlarını faydalı bir biçimde ve belirli bir kazanç sağlıyarak geçirirler. Kişinin Sosyal Calışma Merkezine uygun olup olmadığını (indicatie) bağlıbulunduğunuz bölge UWV'si Werkbedrijf’ler belirler.
7.Belediyerin uyum burolarının yardımları ile, uzun bir süre işsiz olan ve sosyalgeçim yardımı alan işsizler için, işverene maddi yardım edilerek yeni istihdamolanağının sağlanması.

8-facebook ve Linkedin gibi sosyal medya da var olan iş ve üye olunan web sayfaları aracılıyla.
9.Göçmenlere Destek Projeleri ( Stimuleringsprojecten Allochtone Groepen (SPAG )Göçmenlere; iş, eğitim ve sosyal alanda destek verecek projelerinyaşama geçirilmesi gerekir. Hollanda Sosyal İşler ve Çalışma Bakanlığı bukonuda öncülük yaparak göçmen grublara hizmet verebilecek katılımın kolayolduğu 100 projeyi yaşama geçirebilir. Kuşkunuz olmasın ki bugün yapılanhizmet ve yatırımlar yarının kazancı olarak Hollanda´ya ve biz göçmnelere geridönecektir.

1 Ocak 2027 ‘de önemli yasal gelişme: “Gençlerin Yasal Asgariücretleri / Het minimumjeugdloon per 1 januari 2027

Gençlerin 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren asgari kazançlari (Dit verdienen jongeren minstens vanaf 2027)

Neler Yapabiliriz?

Göçmenlerin iş imkanlarını ve refah düzeylerini geliştirip, yüksek düzeydekiişsizlik oranını asgariye çekmek için önceki yıllarda olduğu gibi iş ve eğitimprojelerinin zaman kaybetmeden yeniden uygulamaya konması gerekir.

Bu konuda Türkleri temsil eden kurumlar, sivil toplum örgütleri ile stratejikkurumlarla birlikte ortak projelerin hazırlanarak belediyelerin yetkili encümenüyelerine sunularak bu projelerin yaşama geçirilmesi sağlanabilir. Tabiki bukonuda uygulamayı ve hizmeti yürütecek ciddi kurumlara ve destekleyenlobilere de ihtiyaç olacaktır.

Hayalci (Ütopyatik) olmamak gerek?

Tüm issizlik sorununu çözme vefakirliĝi sıfırlama gibi bir hayalimin olmadıĝını söyleyebilirim. 1974 yılanda, Hollanda ve Almelo ‘ya davet edeilen Türk göçmen işçilerinin istihdamı anında, Hollanda  İş Kurumunda ( Arbeidsbureau ) kayıtlı 150.000 çalışmak istemeyenve çalışamayan Hollandalı bulunmaktaydı.
Önümüzdeki yıllarda bol kazançlı, rehaf ve mutlu bir toplum olabilmeumuduyla, soru ve görüşlerinizi nejatsucu@hotmail.com e – posta adresimebekler saygılarımı sunarım.