Hollanda’da Isı Şebekelerinde Kamulaştırma Hamlesi: Devlet Enerji Devleriyle Masada, Ancak Yüksek Fatura Krizi Sürüyor

Doğalgazsız dönüşümün kilit taşı olan ısı şebekelerini yeniden kamulaştırmak için enerji devleriyle masaya oturan Hollanda hükümeti, sektördeki yatırımların durmasına yol açan belirsizliği çözmeye çalışıyor. Ancak uzmanlar mülkiyet değişiminin tek başına çare olmayacağı görüşünde; özellikle yıllık 830 euroyu bulan sabit bağlantı bedelleri, vatandaşın ısınma maliyetlerini kabusa çevirerek sistemden kaçışları hızlandırıyor...


  • Kayıt: 16.11.2026 11:36:06 Güncelleme: 16.11.2026 11:36:06

Hollanda’da Isı Şebekelerinde Kamulaştırma Hamlesi: Devlet Enerji Devleriyle Masada, Ancak Yüksek Fatura Krizi Sürüyor

Hollanda hükümeti, doğalgazsız ısınma dönüşümünde kilit rol oynayan ancak son dönemde neredeyse tamamen durma noktasına gelen ısı şebekelerinin (warmtenetten) kurulumunu yeniden hızlandırmak için radikal bir politika değişikliğine gidiyor. Devlet, 2000’li yılların başında özelleştirdiği ısıtma altyapısını yeniden kamulaştırmak amacıyla Eneco, Ennatuurlijk ve Vattenfall gibi enerji devleriyle ısı birimlerini devralmak üzere masaya oturdu.

Devlet iştiraki olan Nationale Deelneming Warmte (NDW) aracılığıyla çoğunluk hissesi devlete ait olacak yeni kamu ısı şirketlerinin kurulması hedefleniyor. Ancak uzmanlar, bu mülkiyet değişiminin tek başına yüksek fatura sorununu çözmeyeceği konusunda uyarıyor.

"Zikzak Politika" Yatırımları Kilitledi

Hükümetin kamulaştırma planı, geçiş sürecinde sektörde belirsizliğe ve duraksamaya yol açtı:

  • Şirketler Yatırımı Kesti: Faaliyetlerinin devlet tarafından devralınması gündemde olan ticari enerji şirketleri yeni altyapı yatırımlarını askıya aldı.
  • Kamu Henüz Hazır Değil: Devletin kuracağı yeni kamu şirketleri ise henüz sahada devralma ve işletme kapasitesine ulaşmadı. Hollanda Sürdürülebilir Enerji Birliği (NVDE) Başkanı Olof van der Gaag, bu durumu hükümetin "zikzak politikası" olarak nitelendirdi.

Vatandaş İçin "Yıllık 830 Euro" Sabit Ücret Çıkmazı

Fabrika ve santrallerin atık ısısını yer altı borularıyla mahallelere taşıyan ısı şebekeleri, ulusal ölçekte elektrik şebekesini rahatlatan ekonomik bir çözüm olsa da bireysel haneler için oldukça pahalıya mal oluyor:

  • Sadece Bağlantı Bedeli 830 Euro: Tüketimden bağımsız olarak ödenen sabit bağlantı ücreti yıllık 830 euroya kadar çıkabiliyor. Az ısınan haneler için bu tutar faturanın en büyük kalemini oluşturuyor.
  • Abonelik İptalleri Başladı: Yüksek sabit maliyetler nedeniyle bazı vatandaşların mevcut ısı şebekesi bağlantılarını söktürüp bireysel elektrikli çözümlere yöneldiği belirtiliyor.

Bireysel Çıkarlar ile Kamu Yararı Çatışıyor: Elektrik Şebekesi ve Gelir Adaletsizliği

Isı şebekelerinin gecikmesi, enerji dönüşümünde iki büyük yan etki yaratıyor:

  1. Elektrik Şebekesine Ek Yük: Isı şebekesi beklemek istemeyen maddi durumu iyi ev sahipleri, devlet sübvansiyonuyla kendi ısı pompalarını (warmtepomp) kuruyor. Ulusal İklim Platformu’ndan Jeroen Windt, bireysel ısı pompalarına binlerce euro harcayan hanelerin ileride ısı şebekesine dönmeyeceğini, bunun da halihazırda tıkanma noktasında olan elektrik şebekesi üzerindeki yükü ve genişletme maliyetini artıracağını vurguluyor.
  2. Düşük Gelirliler Geride Kalıyor: İzolasyon, güneş paneli ve ısı pompasına bütçesi yetmeyen kiracılar ve sosyal konut sakinleri için ısı şebekeleri doğalgazdan kurtulmanın tek yolu. Ancak yüksek faturalar nedeniyle dar gelirli haneler ya pahalı ısı şebekesine ya da dalgalı gaz fiyatlarına mahkum kalma riskiyle karşı karşıya.

"Mülkiyetin kamuya geçmesi tek başına fiyatları düşürmez; uzun vadeli devlet sübvansiyonları olmadan ısı şebekeleri haneler için gaz veya elektrikten daha pahalı kalmaya devam edecektir."

— Olof van der Gaag (NVDE)

2029'da devreye girecek değişken elektrik iletim tarifeleriyle şebeke yükü dengelenmeye çalışılırken, ısınma tarafında kamulaştırma hamlesine rağmen hanelerin cebine yansıyan yüksek sabit ücretlerin çözülememesi enerji dönüşümündeki en büyük düğüm haline gelmiş durumda. Devletin hem enerji şirketlerini devralması hem de vatandaşa uzun vadeli fatura sübvansiyonu sağlaması sürdürülebilir mi?