İşsizlik Ödeneği ve Hollanda Sosyal Güvenliği
Çin’de başlayan Çorana virüsü krizi Mart ayında Hollanda’ya ulaştı. Hollanda’da ekonomik, işsizlik, ruhsal ve sosyal sorunları yanında getiren “Doğal Afet“ kriz aynı zamanda binlerce geçici ve sürekli çalışanın işsiz kalmasını sağlayacak. Bu aynı zamanda geçici veya kalıcı belirli oranda gelir kaybı ve fakirleşme anlamınada gelmektedir.
Bugünlerde çalışanlar için, Sosyal Güvenlik Devleti’nin sunmuş bulunduğu işsizlik ödeneği (Werkloosheidsuitkering/WW) kısmen önemli olmaktadır.
İşsizlik Sigortası Kanunu (WW–uıtkering)
Ȋşsizlik Sigortası’nın amacı; işsizlik sigortasına ilişkin kuralları ve uygulama esaslarını düzenleyen yasayla, UWV Kurumu tarafından öngörülen hizmetlerin verilmesini saĝlamaktadır.
Hollanda’da bir hizmet akdine tabi olarak çalışanlar sigortalıdırlar.
1.1 İşsizlik sigortası nedir?
Bir işyerinde çalışırken, çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen, herhangi bir kasıt ve kusuru olmaksızın işini kaybedenler sigortalılara işsiz kalmaları nedeniyle uğradıkları gelir kaybını belli süre ve ölçüde karşılayan sigortadır.
1.2 Sigortalı kimdir ?
Bu Kanun kapsamına giren bir işyerinde bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan ve çalıştığı süre içerisinde işsizlik sigortası primi ödeyen kimseye sigortalı denir.
1.3 Sigortalı ve işsiz
Kanun kapsamına giren bir işyerinde bir hizmet akdine dayalı ve sigortalı olarak çalışırken bu Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen nedenlerle işini kaybeden ve UWV Werkbedrijf Kurumuna başvurarak çalışmaya hazır olduğunu bildiren kimse.
2.1 İşsizlik ödeneĝindeki değişiklikler
Son yıllarda yapılan tasarruf planlarında da işsizlik Sigorta Ödeneĝi WW payını aldı. İşsizlik Sigorta Ödeneĝi süresi, 1 Ocak 2016 ile 1 Nisan 2019 tarihleri arasında kademeli olarak toplam 24 aya indirilmiştir. Bugün toplam azami İşsizlik ödeneğinin (WW) süresi 2 yıldır.
2.2 Şartları nelerdir ?
İş aramak ve iş pazarında var olan işleri kabul etmek,
-Son 36 hafta da en az 26 hafta çalışmış olmak.
-İşsizlik tarihinin belli olmasından ve işsizliĝin başladıĝi tarihten 4 hafta önce başvuru yapmak mümkündür.
3.1 Yeni İşsizlik Ödeneĝi
WW ödeneĝi alındıĝında ve yeni bulunan işten kazanılan ücretin WW ödeneĝinden az olması durumunda, ek WW ödeneĝi alınabilinir.Çalışılan işten, hak edilen WW ödeneĝinin %87,5‘si kazanılması durumunda WW ödeneĝi sona erer.
Malüllük ve İşsizlik Ödeneĝi WW ?
Kısmı WIA, IVA veya VGA ödeneĝi alındıĝında bunun yanında ek WW ödeneĝide almak mümkündür.
İşsizlik ödeneĝi ,hastalık ve malüllük ?
İşsizlik ödeneĝi alırken hamilelik ve hastalık durumunda hastalık ödeneĝi (Ziektewet ZW) almanız mümkündür. İşsizlik ödeneği alırken hasta olma durumunda hastalık kasasına başvuru yaparak 2 yıl azami Hastalık ödeneğinden (Ziektewet/ZW) belirli bir süre ve süresiz Malüllük ödeneği (WİA/İVA ve VGA) almak mümkündür.
İşsizlik ve kazanç saĝlama ?
İşsizlik ödeneĝi alırken çalışmanız durumunda, kazanılan brüt aylıĝınızı (SV – loon) UWV‘ye ayın sonunda bildirmek zorundasınız. Kazanca göre ek işsizlik ödeneĝi almanız mümkün olabilir.
Değişiklikleri bildirmek! Adres, iş, tatil, kazanç, taşınma ve banka hesabı gibi tüm deĝisimleri UWV’ye bildirme zorunluluĝu vardır.
iş arama (taken en sollicitatieactiviteiten)
İşsiz olan ve WW ödeneĝi alanlar, 4 hafta en az 4 iş başvurusu yapmakla mükelleftirler. Yapılan iş başvurularını DigiD ile www.werk.nl ‘deki kendi sayfanızdaki kendi özel dosyanızda kayıt altına alma zorunluluĝu vardır.
Ne zaman iş arama yükümlülüĝu yoktur? Tatildeyken, tekrar iş pazarına katılım ve eĝitim faaliyetlerine katılımda, denemek için başlanan iş anında (proefplaatsing), Hasta olan yakın akrabaya bakmak için alınan izinden sonra ve kendi işyerini kuram faaliyetlerinde.
İşsizlikte uygun iş!
başlamasından geçen 6 aydan sonra , iş pazarında var olan bütün işler eĝitim ve meslek ayırmaksınız işsizler için uygundur.Kısmen işsizde olsan, alınan WW ödeneĝi için iş arama zorunluluĝu vardır.Emekilik yaşına 1 yıl kala işsizlerde iş arama zorunluĝu yoktur.
Ek İşsizlik Ödeneĝi (Toeslağ/WW) Alınan işsizlik ödeneĝi WW sosyal asgari ücretin altında olması durumunda ek ödenek (toeslağ) başvurusu yapmak mümkündür. 1 Ocak 2020 tarihi itibariyle yasal sosyal asgari ücret, brüt aylık € 1.653,60 euro ‘dur.
Tatil ve Tatil parası (Vakantiegeld)
Bir yıl içinde toplam 20 iş günü olarak tatil hakkı bulunmaktadır. UWV kurumuna bildirilip tatile gidildiĝi zaman tatil süresince iş arama yükümlülüĝu yoktur ve ödenek tatil döneminde en fazla 4 hafta ödenir.Tatil parası alnınan ödeneĝin %8‘dir. Biriken tatil parası o yılın mayıs ayında ödenir. Ödeneĝin bitmesi durumuda son ödenekle birlikte hak sahibine ödenir.
Kendi işyerine başlamak!
Yapılan plan ve projeden sonra WW ödeneĝi kurumu UWV ile görüşülerek hazırlık döneminde ve başlanan işten sonra belirli bir zaman diliminde ww ödeneĝi almak mümkündür. UWV ile görüşmeden önce, kendinize bir İşyeri Kurma Planını (ondernemersplan) hazırlamanız önemlidir.
Gerekli meslek eğitimi takip etmek ?
Tabiki mümkündür. Eğer eğitim masraflarınızı kendiniz karşılar ve takip edilen eğitim iş bulmaya bir engel teşkil etmiyor ise sorun olmaz. Bunun yanında UWV‘nin takip edilen iş pazarı için gerekli olan (Arbeidsmarkt relevante opleiding) eğitim için maddi destekleride vardır. €2.500 euro'ya kadar, Eğitim destek bonu (Scholingsvoucher) bulunmaktadır. Başvuru www.uwv.nl.
Yurtdışında WW ödeneĝi!
Yurtdışında çalışanlar Hollanda’da gönüllü sigorta yaptırabilirler. Eĝer işveren Hollanda’da kayıtlı ise, Hollanda’dan yurtdışında çalışıyorsanız WW primlerinizi ödemeye devam ederlerse, Hollanda’ya geri döndüklerinde ve işsiz olmaları durumda işsizlik ödeneĝi alabilirler.
İşsizlik ödeneğinin (WW) bitiminden sonraki ödenekler nelerdir ?
1- De Wet inkomensvoorziening oudere werklozen (İOW). Yaşlı çalışanlar için, işsizlik ödeneklerinin bitiminden sonra, 1 Ocak 2020’den sonra 60 yaş ve 4 aydan sonra işsiz kalanların, 1 Ocak 2024‘e kadar başvuru yapabilecekleri asgari ücretin yüzde 70’ine denk olan ödenek. Uygulama UWV kurumu tarafından yürütülmektedir.
2. Wet İnkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen (Yaşlı ve belirgin bir iş kaybı olanların ödeneği kanunu).
1 Ocak 1965 öncesi doğanlar ve 50 yaşından sonra işsiz olanların İşsizlik ödeneğini (WW) aldıktan sonra, belediyelerin Sosyal İşler bölümlerine başvuru yaparak alacakları ödenektir. Bu ödeneğin alınmasında ailenin belirli gelirleri ve var olan mal varlığı dikkate alınmamaktadır.
3-Bijstand/Partıcipatie uıtkering, Sosyal geçim yardımı. Ailenin veya bireyin geçim yardımı için belediyeler tarafından ödenen karşılıksız geçim yardımıdır. Bijstand ödeneği asgari ücretle eşit olup, 1 Ocak 2020‘de bir aile için brüt aylık ödenek €1.653,60 euro olarak belirlenmiştir.
Nasıl başvuru yapabilirisiniz ?
İşsizliĝin başladıĝı tarih belli olduktan sonra, DigiD ‘nizle www.werk.nl adresine işsiz olarak kayıt yapmanız (inschrijving) gereklidir. Kayıt yaptırdıktan sonra yine www.werk.nl web sayfasından İşsizlik Ödeneĝi için başvurmanız gerekir (WW –uıtkering aanvragen). Daha sonra UWV. e-posta veya telefonla sizden daha geniş bilgi isteyebilir. Bilgi sahibi olmak var olan haklarımız için çok önemlidir. Kısmende olsa, sizleri bilgilendirebildiysek ne mutlu bizlere.
Saĝlıcakla kalın,
Nejat Suçu
Sosyal Hizmetler Uzmanı
