Hollanda, 2024 yılında Avrupa Birliği’ne üye 27 ülke arasında kişi başına millî gelirde 4. sıraya yükselmeyi başaran bir ülke oldu.
Kişi başına düşen Gayrisafi Millî Hasıla (GSMH) — De Nederlandse Bruto Binnenlands Product (BBP) — sıralamasında:
sırada 126,9 bin euro ile Lüksemburg,
sırada 99,1 bin euro ile İrlanda,
sırada 66,4 bin euro ile Danimarka ve
sırada 63 bin euro ile Hollanda yer almaktadır.
AB üyeleri arasında kişi başına düşen BBP’de son sırada ise 16 bin euro ile Bulgaristan gelmektedir.
Hollandalı Türklerin millî gelirden aldıkları pay ne kadardır?
Son 60 yılda Hollandalı Türklere ait göç süreci; yerleşim, yeni bir vatan kurma mücadelesi, kaliteli bir yaşam arayışı ve örgütlenme çabasıyla birlikte, bilerek ya da bilmeyerek Hollanda’nın zenginliğinden, millî pastadan ve millî gelirden pay alma mücadelesidir.
İlk nesil misafir işçiler (Gastarbeiders)
Bu nesil, büyük çoğunlukla yüksek bir kazanca sahip olmamakla birlikte, günde 18 saat, haftada 7 gün ve yılda 11 ay çalışarak tutumlu bir yaşamla hem Hollanda’da birikim sağladı hem de Türkiye’deki ihtiyaçları karşıladı.
Fakir ve fukaraya yardım edildi, evlerin bakımı yapıldı, anne-baba ve kardeşlere destek olundu. Traktörler alındı, tarlalar ekildi ve çocuklar evlendirildi.
Ancak ilk nesil, gelir ve millî paydan bir Hollandalı kadar pay alamadı ve hâlen de alamamaktadır. Bir ömür boyunca çalışanların oranı %30’u geçmemektedir.
Bunun birçok nedeni vardır:
Emekli olan ilk nesil Hollanda’da 50 yıl ikamet etmediği için tam emekli maaşı (50 x 2 = %100 AOW) alamamaktadır.
Sektöre bağlı emekli sandığı ödenekleri (bedrijfstakgerichte pensioenuitkering) ve tasarruf fonları (spaarfondsen) neredeyse yok denecek kadar azdır.
Türkler ve diğer göçmenler, Hollandalı emsallerine oranla daha fazla sosyal yardım (bijstand - Türkler: 22 bin, Faslılar: 28 bin, Suriyeliler: 50 bin), malullük (WAO, WIA, Wajong) ve hastalık ödeneği (ZW) almaktadır.
Sosyal güvenlik devleti göçmenlere katkı sunarken, gelir, kazanç ve mal-mülk birikimi açısından Hollandalı emsallerine göre geride kalınmaktadır.
Kurumlar ve ihalelerde genellikle Hollandalı işverenler tercih edilmektedir. (Netwerk en verzuiling). Var olan ticari networke sahip olduğumuz söylenemez.
Waterschappen gibi bazı devlet kurumlarının ihale, hizmet ve kazanç kapıları Türk işverenlere kapalıdır. Bu kapıları açmak, organize bir etki ve siyasi, iktisadi, sosyal, kültürel güç faktörlerine bağlıdır.
Bugün itibarıyla Hollandalı Türk toplumunun bireysel, kişi başına düşen Gayrisafi Millî Geliri (BBP), 42 bin euro’ya yükselmiş durumdadır.
Son 10 yılda, Türklerin eleştirdiği Mark Rutte koalisyon hükümetleri döneminde, 14 yıllık yönetim sayesinde Hollandalı Türklerin bir “Altın Çağ” (De Gouden Eeuw) yaşadığını söylemek mümkündür.
Gelecekte millî gelirden ve pastadan daha çok pay almak
Hollanda’da doğanların oranı ve eğitimli “Türk Hollanda Millî Nüfusu”nun (THMN) artışı (bugün %60), gelir ve kazanç seviyesinin de artacağını göstermektedir.
Kolay olmasa da, sağlık sektöründe iyi kazanç sağlayan nitelikli ve nicelikli insan kaynağını karşılayacak Hollanda Türk nüfusu, gelir seviyesini yükseltecektir.
Türkiye’den gelen bilgi göçmenleri (kennismigranten)
Son 10 yılda gelen bilgi göçmenleri, akademik eğitim ve görevleriyle Hollanda Türk toplumunun millî gelirden daha fazla pay almasını sağlayan bir unsur olmuştur.
Türkiye’den gelen yatırımlar
Son 20 yılda Türkiye’den Hollanda’ya gelen toplam yatırımın 60 milyar euro olduğu tahmin edilmektedir. Bu da Hollanda’da yaşayan Türk toplumunun millî gelire katkı sunduğunu göstermektedir.
Hesaplama nasıl yapılır?
Basit bir hesaplamayla Hollanda’nın Gayrisafi Millî Geliri hesaplanabilir:
18 milyon 80 bin kişi x 63 bin euro = 1 trilyon 184 milyar 400 milyon euro BBP/GSMH.
Zenginliğin sebepleri nelerdir?
Kumsal ve bataklıktan toprak kazanılan bu ülkenin zenginliğinde; sömürge geçmişi, ticaret, iktisat, hukuk devleti geleneği, üniversitelerin özerkliği ve bilimsel birikim büyük rol oynamıştır. Kapitalin Hollanda’da kalıcı olmasını sağlayan da bu altyapıdır.
Hollanda’ya yerleşen mültecilerin tercih sebepleri kaliteli eğitim, sağlık hizmetleri, iş ve istihdam olanaklarıdır. En önemlisi ise bireyin ve toplumun güvenliğidir (veiligheid).
Son 50 yılda Panislamcı ve sosyalist fraksiyonlar ile anti-kapitalist grupların da tercihinin Hollanda ve Almanya olduğunu görmekteyiz.
Politik kesintiler ve prangalar
Hollanda politikasında önceliğin “önce Hollanda ve Hollandalılar” olduğu popülist ve günah keçisi siyaseti (Zondebok politiek), ülkenin geleceğini güvence altına alamamaktadır.
Halkın siyaset kurumuna güveni %30’lara düşmüştür (Politieke Barometer).
Yeni bir erken seçim ve daha sosyal demokrat bir hükümet ile göçmenlerin sınıf atlama ve millî gelirden pay alma imkânları yeniden açılabilir.
Gerekli iş gücü ve nitelikli oluşum, ömür boyu (levenslang) eğitim, sosyalleşme, entegrasyon ve asimilasyonla mümkündür.
Sonunda yeni vatanınız Hollanda’da “Hayırlı ve uğurlu olsun” diyebiliriz. Bu söylem, var olan sorunların büyük kısmının çözümüdür.
Bu analiz her ne kadar tarafsız görünse de, gönlümün sevgi ve barış dolu yanının bir ifadesidir.
Bu yazı; 45 yıllık bilgi ve tecrübemin bir tercümesidir.
Her ne kadar doğru bilgiye ve kaynaklara dayansa da, her zaman söylediğim gibi, yüzde yüz doğruluk yoktur (Hakikat teorisi / Truth Theory).
Okuyucunun kendi değerlendirmesi, bilgilerin doğruluğunu sorgulaması en doğrusudur.
Selamlarımla,
