Hollanda Siyasi Arenasında Beklenen Politik Gelişmeler Nelerdir?

Hollanda Siyasi Arenasında Beklenen Politik Gelişmeler Nelerdir?

2027 Yılı Hollanda Bütçesinden Beklentilerimiz Nelerdir?

Hollanda’da tatil bitti; politik yasama yılı bu hafta başında yeniden başlıyor. Özgürlük ve Demokrasi için Halk Partisi (VVD), Hristiyan Demokratlar (CDA) ve Demokratlar 66 (D66) partilerinden oluşan Rob Jetten liderliğindeki azınlık koalisyonu kabinesi, Şubat 2026’da göreve başlamıştı. Kabine, 2027 yılına ait ilk bütçe planlarını Eylül ayının üçüncü salı günü, yani 15 Eylül 2026’da açıklayacak.

Koalisyon hükümeti; devlet bütçesini, kanun tasarılarını ve mali planı Prens Günü (Prinsjesdag) kapsamında Hollanda Parlamentosuna sunacak. Tarihi Ridderzaal salonunda düzenlenecek geleneksel törene Kraliyet ailesinin yanı sıra parlamento ve senato temsilcileri ile özel davetliler katılacak. Kral Willem-Alexander ve Kraliçe Máxima, Noordeinde Sarayı’ndan altın faytonla geçerek salona gelecek. Prens Günü’nde Kral Willem-Alexander, "Taht Konuşması" (De Troonrede) ile mali planın özetini ve genel toplumsal konuları aktaracak.

15 Eylül’ü takip eden günlerde ise Temsilciler Meclisinde (Tweede Kamer) 2027 yılı Genel Bütçe Görüşmeleri (Algemene Politieke Beschouwingen) başlayacak. Siyasi parti temsilcileri bu süreçte yeni teklifler ve karşı önergeler sunacak.

2027 Yılı Hollanda Bütçesi

Küresel çalkantıların ekonomi üzerindeki olumsuz etkileri sebebiyle bütçede "iyimser fakat tedbirli" bir yaklaşım öne çıkıyor. Bütçedeki en önemli başlıklardan biri olan savunma giderlerinin 2027 yılı için 30 milyar avroyu aşması bekleniyor.

Rob Jetten kabinesi, savunma harcamalarını karşılarken devlet borcunun artmasını önlemek amacıyla sosyal güvenlik giderlerinden (Sociale zekerheidsuitgaven) önümüzdeki yıllarda milyarlarca avro tasarruf yapmayı (Bezuinigingsplannen) hedefliyor. Bu kısıtlama planları, henüz hükümetin kuruluş aşamasındaki koalisyon protokolünde (Regeerakkoord) de yer almıştı.

Mecliste azınlıkta olan Jetten kabinesi; sağ partilerden SGP, JA21 ve CU ile sol bloktaki Yeşil Sol / İşçi Partisi ittifakından (PRO Nederland) destek arayışını sürdürüyor. Ancak bir uzlaşıya (compromis) varmak oldukça zor görünüyor.

Bütçe taslağı 15 Eylül öncesinde danışma organı olan Devlet Konseyine (Raad van State) gönderiliyor. Geçici nitelikteki 2027 bütçesinin parlamenter çoğunluğu sağlaması Aralık 2026’yı bulabilir. Bu süreçte sendikaların ve muhalefet partilerinin sosyal güvenlik kısıtlamalarına karşı sert tepki göstermesi, önümüzdeki günlerde grev ve protestoların yaşanabileceğine işaret ediyor.

Bir yanda işsizlik ödeneği (WW) ve yaşlılık aylığı (AOW) gibi temel sosyal güvenlik kalemlerinde uygulanmak istenen tasarruf tedbirleri, diğer yanda ise küresel güvenlik riskleri sebebiyle kaçınılmaz görülen savunma harcamaları yer alıyor.

Aralık 2026 Sonrası Beklenen 3 Siyasi Senaryo

1. Birinci Senaryo: Hükümetin sosyal güvenlikteki tasarruf planlarından geri adım atarak gerekli savunma bütçesini borçlanma yoluyla finanse etmesi.
2. İkinci Senaryo: Temsilciler Meclisinde yeterli çoğunluğu sağlayamayan hükümetin istifa etmesi. Ancak muhalefet partileri, hükümetin düşmesine yol açan tarafları seçmenin sandıkta cezalandırma riskinden dolayı bu seçeneğe mesafeli bakıyor.
3. Üçüncü Senaryo: Tasarruf planlarının Mecliste tekrar görüşülerek ortak bir noktada buluşulması. Tasarruf yerine borçlanmayı seçecek bir uzlaşı, parlamentonun ve kabinenin sorunu ortaklaşa üstlenmesi anlamına gelecektir.

Hollanda’da karar alma mekanizmalarının giderek zorlaştığı bir dönemden geçiyoruz. Nüfusun yaklaşık %25’ini oluşturan göçmen kökenlilerin politik temsil yetersizliği sürerken; emeklilik, işsizlik ve yaşlanan nüfusa bağlı olarak artan sağlık giderleri gelecekteki en büyük mali yükler olarak öne çıkıyor.

Ülkede kişi başına düşen Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH / BBP) 65 bin avro seviyesinde bulunuyor ve bu rakamın 2035 yılında 85 bin avroya ulaşması öngörülüyor. Toplam devlet borcu (De Nederlandse Overheidsschuld) ise 517 milyar 377 milyon avro ile GSYH’nin %43,8’ine denk geliyor. Hollanda, bu oranla Avrupa Birliği bünyesinde devlet borcu en düşük ülkeler arasında yer almaya devam ediyor.

Göçmen Toplumu Açısından Durum

Mevcut tabloda göçmenlere özel plan veya bütçe ayırma yaklaşımından tamamen uzaklaşılmış durumda. Geleneksel göçmen sorunları bütçe görüşmelerinde yer bulmuyor. "Ağlamayan çocuğa emzik vermezler" misali, gurbette hak aramayı veya ses çıkarmayı unuttuğumuz bir süreçteyiz.

Hoşçakalın.