Devam Eden Beyin Göçü ve Hollanda’da Var Olan Olumlu İktisadi Gelişme
Hollanda’da Ağustos Ayında Makine Üretiminde %45,1’lik Bir Artış Gerçekleşti
Beyin emekçisi; zihin gücü, bilgi ve kabiliyeti ile yaşamını kazanmaya çalışan kişidir. Beyin emekçilerinin tarihi, insanlığın var oluşuyla başlamış; düşünme, deneme, buluş yapma ve buluşları bir araya getirme süreçleri milyonlarca yıl öncesine kadar uzanmıştır.
Tarih boyunca beyin emekçileri her ülkede üst mevkilerde tutuldukları gibi, belirli dönemlerde yönetimler tarafından istenmeyen, muhalif ve "vatan sevmeyen" kişiler olarak da muamele görmüşlerdir; hapisler ve zindanlar onlar için de var olmuştur. Tabii ki binlerce yıldır devam eden göç, göçmenlik ve yeni vatan arayışında; o gelişmiş beyinleri koruyan komşu veya başka ülke yönetimleri de her zaman var olmuştur.
Ülkesini Terk Eden Beyinler
Kapitalist sistemler; dün ve bugün olduğu gibi yarın da ülkesinden ayrılmak zorunda kalan, değersizleştirilen, ayrıştırılan ve kendi özgür tercihiyle seçim yapan beyinlere kucak açacaktır. Postmodern yaşam; gelişmek ve kapitalizmin sütünü sağmak (kremasını yemek) için bu yeni düşünen, bulan ve üreten beyinleri kucaklayacak, onlara rahat bir çalışma ortamı ve güvenli bir gelecek sunacaktır (kennismigranten).
Bugün Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği ülkeleri, özel yasalarla AB dışından gelenlere "bilgi göçmeni" (kennismigrant) veya Amerika’da ikamet izni (Verblijfsvergunning / Green Card) gibi statüler sağlamaktadır.
Göç Eden Beyinler
Göç eden beyinler, yoksul ve gelişmekte olan ülkelerin yetiştirdiği ender zeki, araştırmacı ve bilim insanı olabilecek kabiliyete sahip bireylerdir. Zengin ve gelişmiş ülkelerin bilim ve teknolojideki üstünlükleri, göç eden bu nitelikli beyinleri iyi değerlendirmelerinden kaynaklanmıyor mu?
Bir araştıralım; bugün Amerika’da ve Avrupa Birliği ülkelerinde 10 binin üzerinde doktorumuz, akademisyenimiz ve bilim insanımız bulunmaktadır.
Bilgi Göçünden Olumlu Sonuç Alan Hollanda
Bu akşam okuduğum Hollanda haberleri de bu yazdıklarımı doğrular nitelikteydi: "Productie industrie in augustus 12 procent hoger dan jaar eerder" (www.cbs.nl).
Tüm olumsuzluklara ve birden fazla iş kolundaki düşüşlere rağmen makine üretimi ve ihracatındaki (export) büyüme %45,1’i buldu. Evet, geçen yıllarda gerçekleşen bilgi göçünün (kennismigranten) sonucu tam olarak bu olmalı.
Gönül Ne İster?
Yaşadığımız ülke Hollanda’da beyin üretimi ve katma değer yaratmak; ancak öğrenmek, araştırmak, süreçlere katılmak ve kendi emsallerimizden bir adım ileri gitmekle mümkündür. Yeni yetişen zeki, dünya dillerini ve kültürlerini iyi bilen gençlerimiz için bugünkü fırsatlar gibisi olamaz. Ayrıca bu gençlerimizin Hollanda tabiiyeti (vatandaşlığı) ile 27 Avrupa Birliği ülkesinde ve Amerika, Kanada, Avustralya gibi gelişmiş ülkelerde serbest dolaşım, çalışma ve ticaret olanakları bulunmaktadır.
Sahip olunan Hollanda tabiiyetinin, AB vatandaşlığının, pasaportun, eğitim ve iş tecrübesinin değerini iyi anlamak ve kullanmak gerekir. Hollanda’daki bu imkânlara sahip olmak isteyen milyarlarca insan var. Var olan olanakların nitelik ve nicelik değerine ancak siz gençler üstün katma değer (Toegevoegde waarde) katabilirsiniz.
Konya Bozkırı’ndan Amerika’da Traktör Parçası Pazarlayan Türk Genci
Hollanda’da yetişen gençlerin ufku ve geleceği açık, umut vericidir. Geçenlerde Karadenizli bir genç; 21 yaşında babasını teşvik ederek Konya’dan Amerika’ya traktör parçaları pazarladıklarını anlatıyordu. Son yıllarda Hollanda üzerinden 5 milyon avro cirosu olan ve büyümeye devam eden bir Hollanda-Türkiye ticaret köprüsü kurmuşlar. En güzeli ise kaybetmekten korkmayan, umutlu, istekli, çalışmaya ve kazanmaya hevesli genç bir nesil görmek.
Gelecekte Yeni Avrupa Birliği Ülkeleri ve Kuzey Balkanlar mı?
Ekim ayının başında Avrupa Birliğinin genişlemeden sorumlu komiseri / yetkilisi, Kuzey Balkan ülkelerinden Kuzey Makedonya, Arnavutluk, Kosova ve Karadağ’a yaptığı ziyaretlerde bu ülkelerin AB’ye üyeliğinin hızlandırılmasını ve gerekli olan uyum/entegrasyon programlarının çabuklaştırılmasını istemiştir. Gelecek 10 yıl içinde Kuzey Balkan ülkelerinden 6'sının ve eski Yugoslavya’dan ayrılan diğer 4 yeni ülkenin birliğe üye olması beklenmektedir. Bu yeni olumlu gelişmeler, bu küçük Balkan ülkelerine bilgi ve teknik transferi sağlayacak, bölgedeki barışı kalıcı kılacaktır.
Bunlardan En Önemli ve Güzel Bir Örnek: Kosova
Kosova, Balkanlar’ın (Rumeli’nin) en genç ülkesidir. 2008 yılında bağımsızlığını kazanan Kosova Cumhuriyeti ile Amerikan-Yahudi lobisi arasında gelişen siyasi, ticari ve kültürel ilişkilerin en güzel örneği; Kuzey Makedonya’dan başlayan otoyol (autobaan), yer altı kıymetli elementlerini işleten Amerikan ve Kanada şirketleridir. Kosova, 1 milyon 400 bin nüfusuyla küçük bir ülkedir. Verimli toprakları ve tarım üretimiyle Avrupa’nın gelecekteki tahıl, sebze ve meyve ihtiyacını karşılayacak olan bu yeni Balkan ülkeleri, aynı zamanda gıda fiyat dengesini (Voedselprijzen balanceren) de sağlayacaktır.
Şehirde Amerikan liselerini (College / Lyceum) görmek mümkündür. Ayrıca Kosova’nın kendi para birimi yoktur; ülke henüz Avrupa Birliğine girmeden para birimi olarak avroyu (munteenheid is euro) kullanmaya başlamıştır. Yeni AB üyeleri, diğer 27 AB ülkesi için yeni üretim, kazanç, ithalat (import) ve ihracat (export) kaynaklarının yaratılması anlamına gelir. Bizler için ise geçmişiyle Osmanlı Hanedanlığı’nın ata yadigârı olan bu Balkan ülkeleri ile Hollanda üzerinden ticari ilişkiler kurmak ve çalışmalarda pay sahibi olmak mümkündür. Hollanda’dan bu ülkelerle var olan mevcut ilişkilerimiz ne kadar güçlü bilemiyorum ama geleceğe hazırlıklı olmak gerekir.
Hollanda’da ve Avrupa Birliği ülkelerinde her makamda, mevkide ve bilim kurumunda Ahmet’i, Mehmet’i görmek; birbirimizle kısır çekişmelerden uzak durmaktan, geleceğe yatırım yapmaktan, ilim ve bilim öğrenmekten geçer. Her şey gönlünüzce olsun.
Mustafa Nejat SUCU Adviseur voor multiculturele vraagstukken Almelo, 10 Ekim 2026