Hollanda Milli Gelirinden Pay Alabilmek Gerek Ama Nasıl?
2026 Yılı Sonunda Hollanda’da Kişi Başına Düşen Milli Gelirin (GSYİH/BBP) 65 Bin Avro’dan 70 Bin Avro’ya Yükselmesi Bekleniyor Hollanda’da Arz-Talep Mekanizması ve Mesleki Eğitimlerin Önemi
2026 yılının son çeyreğinde (temmuz, ağustos ve eylül) Hollanda’nın ticari ve üretim cirosu iç piyasada yüzde 10,2, dış piyasada ise yüzde 9,4 oranında büyüme göstermiştir. Ayrıca sanayi üretimi cirosunun (industriële omzet) yüzde 9,4 oranında arttığını okuyoruz.
Arz ve talep aynı anda hem çalışanda hem de işverende bulunabilir. İş pazarında arz ve talep değerlendirmesini yaparken; iş ve kazanç sahibi olmak isteyen çalışanı (vraag) ile hizmet ve üretim sektörünün (özel ve tüzel kurumlar için gerekli olan insan kaynağı, werkgelegenheid ve openstaande vacatures) aanbod olarak tanımlamak olanaklıdır.
Buna bağlı olarak, gelecek yıl olan 2027’de Hollanda’da kişi başına düşen milli gelirin (Gayri Safi Millî Hasıla - GSYİH / Bruto Binnenlands Product - BBP) artacağı öngörülmektedir. 2026 yılı sonunda kişi başına düşen BBP’nin 65 bin avrodan 70 bin avroya çıkacağını şimdiden söyleyebilmek erken gibi görünse de "görünen köy kılavuz istemez". Geçmiş aylardaki önemli olumlu iktisadi göstergeler ve gelişmeler bize bu bilgiyi sunmaktadır.
Toplum olarak engellerimiz de var, ancak çözüm mesleki eğitimlerden geçer. Hollanda’da işverenler, kendileri için gerekli olan insan kaynağını bulma ve istihdam etmede zorluk yaşamaktadırlar. İşverenlerin yüzde 28,5'i yeterli eleman ve insan kaynağını bulamazken (het tekort van arbeidskrachten), yüzde 24'ü gerekli elemanı temin etmekte zorlanmaktadır. Bu durum, daha fazla verimliliği ve üretimi engelleyen bir faktör olarak bilinmektedir.
Gelir Dağılımındaki Adalet
Bu zengin ve varsıl Hollanda’da milli gelirimizi (BBP) Hollandalı komşumuzla birlikte daha fazla yükseltmemizin ilk temel şartı, kalifiyeli ve pazara uygun güncel mesleki eğitimlerdir. Bütün başarıyı sadece eğitimlerden beklemek yanlış olur. O ülkede sahip olunan kurumlaşma (verzuiling), ağlar (network), ilişki ağları, komşuluk, akrabalık ve 60 yılın sunduğu birikim ile Hollandalı komşularımızla kurulan bağlar; entegrasyon ve asimilasyon kadar milli gelirden eşit pay almada da önemli faktörlerdir.
Önemli, Bilinmeyen ve Görülmeyen Etkiler ve Tepkiler de Var
Unutmamak gerekir ki, Hollanda’da yaşarken bu ülkeye ait olabilmek, kendini Hollandalı olmak ve hissetmek de önemlidir. Tabii ki bazılarımız kendisini "Kral’dan daha kralcı" hissedebilir ve buna göre bir kimlik ve davranış içine girebilir. Ancak unutmamak gerekir ki, Hollanda’da yaşayan 18 milyon 199 bin 948 kişi Hollanda yasaları nezdinde eşittir ve yasal hakları kanunlarla düzenlenmiştir.
Bir işveren ve çalışan için hem arz hem de talep mekanizmasının aynı anda oluşması olanaklıdır. Vraag en aanbodmechanisme (arz ve talep mekanizması) adeta ikiz (tweeling) bir kardeştir.
İş pazarı, kendisine gerekli olan nitelikli ve nicelikli elemanları arz ve talep mekanizması ile belirleyerek işsizlik sorununu çözer. Ekonomi büyüdüğünde ve kalifiyeli insanlara gereksinim duyulduğunda, Orta Dereceli Meslek Eğitimi (MBO) ve Meslek Yüksek Eğitimi (HBO) diplomalı kalifiye işçilerin iş bulmaları daha kolay olmaktadır. Tabii ki akademik ve bilimsel eğitim veren üniversiteler (WO) de o ülkenin geleceği ve inovasyonu için çok ama çok önemli eğitim kurumlarıdır.
İşverenler için artık yaşın ilerlemiş olması, kadın olmak, inanç, köken veya yaşanan mahalle sorun teşkil etmemektedir. Yeter ki aranan niteliklere sahip, yüksek düzeyde bilgi ve bilimi bulup buluşturan kalifiye bireyler olsun.
Meslek Seçimleri
Türk gençleri artık kendilerine uygun ve kendi istedikleri meslek eğitimlerini ve meslekleri seçmektedirler. Bu gençlere yol göstermek gereklidir. Hangi eğitim olanaklarının olduğunu ve gelecekte hangi mesleklerin iş pazarında açık olacağını araştırmak, ayrıca bunu sosyal medya aracılığıyla gençlerimize iyi anlatmak gerekir.
Gelecek Vadeden Mesleki Eğitimler
Hollanda’da var olan diğer kariyer meslek becerilerinin ve eğitimlerinin son yıllarda evrim geçirerek değiştiği kesindir. Bu eğitim programları; programlama dilleri, algoritmalar, veri yapıları, yazılım tasarımı ve test gibi alanları kapsamaktadır. Bilişim teknolojilerinden mezun olanlar; yazılım geliştiricisi, sistem mühendisi, mobil uygulama geliştiricisi ve yapay zeka mühendisi olarak yüzlerce kurumda ve iş yerinde çalışma olanağına sahip olabilirler.
Gelin yine seçimi (beroepskeuze) gençlerimize bırakalım, ancak dernek, vakıf ve kuruluşlarda bir araya gelerek bilgisel ve bilimsel paylaşımlarda bulunalım ki, eğitim ışığında gençlerimiz iyi ve doğru seçimler yapabilsinler. Meslek eğitimleri, onların gelecekteki yaşamlarını ve mutluluklarını belirleyecek seçimlerdir. Küresel iş ve istihdam pazarına en iyi hazırlığın nasıl yapılacağını gençlerimize anlatmamız gerekir.
Konuşarak Bilgilenmek ve Bilgilendirmek Gerek
Aile içinde anne, baba, dede ve akrabaların meslek eğitimi ve meslek seçimi ön hazırlıklarına katılması çok ama çok önemlidir. Bu amaçla Türk dernekleri ve vakıfları bilgilendirme ve tartışma programları düzenleyebilir.
Geleceğin "5 Yıldızlı" Meslekleri
Evet, her meslek kendine göre kalifiyeli ve sevgiyle (liefde & passie) yapıldığı zaman insana başarı ve mutluluk verir. Bugün Hollanda’da neredeyse her dalda insan ve istihdam açığı bulunmakta; iş ilanları 390 bin sınırını aşmış bir iş pazarı ile karşı karşıya kalmış durumdayız.
Gelecekte çok kıymetli olacak meslekleri şu şekilde sıralayabiliriz:
Kaliteli Bir Yaşam İçin?
Kaliteli ve rahat bir yaşam iyi bir eğitim yapmaktan geçer. Hollanda’da alınan eğitimlerle 27 Avrupa Birliği ülkesinde, Anavatan Türkiye’de, ABD, Kanada ve Avustralya’da çalışma olanakları da bulunmaktadır. Hollanda’daki meslek eğitimlerimiz dünyaya açılan bir kapı ve geleceğimize yapılan en karlı yatırımdır.
Yazdıklarım bilinenlerin yanı sıra, sizlerin de bildiği gibi yüzlercesinden sadece birkaçı. Biraz araştırma yaparak, örneğin 12 bin kişinin çalıştığı ve istihdam edildiği Devlet Su İşleri (Waterschappen) gibi kurumlar için uygun eğitimleri takip etmek gerekir. Çok çeşitli mesleki eğitimlere ve farklı iş kollarına ihtiyaç vardır.
Siz ne dersiniz? Hoşça kalın.
Mustafa Nejat SUCU Adviseur voor multiculturele vraagstukken