Günümüzün Popüler Mesleği

Mehmet Taşbaş (Rüya Autorijschool)
Mehmet Taşbaş, 24 yıldır bu işi yapıyor. Eşi ve iki kızı ile birlikte mesleğini icra ediyor.
Kriz öncesinde daha fazla arabaya sahip olduğunu belirten Taşbaş, kriz nedeniyle işlerin düşük olmasına bağlı olarak araç sayısında azalmaya gittiğini söylüyor.

İnsanların ödeme gücü yok
''Kriz bu sektörü de çok etkiledi. Artık insanların ödeme gücü kalmadı. Ders almak isteyip de ekonomik yetersizlikten dolayı alamayan birçok insan var. Eskiden ders ücreti hemen ödenirdi ama günümüzde müşteriler, zamanında ödeme yapamıyorlar. Artık ödemek zorunda oldukları ders sayısı bir hayli birikiyor.
Şoför okullarının çoğalmasında Hollanda devletinin payı var

Şoför okulları gün geçtikçe artış gösteriyor. Devlet, hastalıktan, sosyaldan alan insanları bu sektöre yönlendirdi ve onlara bedava diploma alma şansı tanıdı. Bu sayının bu oranda yüksek olmasında devletin de payı var. Dışarıdan bakıldığında getirisi yüksek bir iş gibi görünmesi nedeniyle, çok sayıda insan bu şansı değerlendirdi ama dikkatli baktığınız zaman çoğu geri kapanmak zorunda kaldı. Bu meslekte günde 40 saatin altında iş yapan okul için yaşama şansı yok.
İşin ilginç yanı, piyasaya yeni giren okullar, öyle düşük fiyata çalışıyorlar ki anlam vermek imkansız. Hele Rotterdam'da bu, 20 Euro'ya kadar düşüyor. Bu fiyata çalışırsanız ancak belli bir süre ayakta kalabilirsiniz. Zaten çoğu kısa süre içerisinde kapanmak zorunda kalıyor ama piyasayı çok karıştırdıkları da kesin.

Türk şoför okulları destek vermediler !
Türkçe teori sınavlarının geri getirilmesi amacıyla avukatımızla birlikte bazı toplantılar yaptık. Mahkemeye verebilmemiz için gerekli olan tutarı, ''Türk şoför okullarından karşılayabiliz.'' diye düşündük ama kimse destek olmadı. Okul başına sadece 50 Euro verselerdi, mahkeme süreci başlayacaktı. Şu an avukat aracılığı ile Türk Devleti'nin yurtdışında yaşayan Türkler için ayırdığı bütçeden bu gideri karşılamaya çalışıyoruz.

Mustafa Koçdaş ( Mustafa Autorijschool)

Mustafa Koçdaş. 1993'ten beri bu mesleği yapıyor.

Ders vermek, pirttime iş haline dönüştü.
Bu mesleğe başladığım dönemde sadece başlangıçta bir sıkıntı çekilir, eğer işinizi doğru yaparsanız sonrasında rahat ederdiniz. Günümüzde şoför okullarının sayısı o kadar arttı ki, takip edemez hale geldik.
Bir de bu mesleği ek iş olarak yapan şahıslar var. Asıl işlerinin yanında ek gelir sağlamak için boş zamanlarında veya haftasonları ders veriyorlar. Asıl meslekleri bu olmadığı için de ders ücretini oldukça düşük tutuyorlar. ''Herkes kısmetini yer.'' diyoruz ama piyasa kötü durumda.

Türkçe teori sınavlarının kaldırılması en büyük ayrımcılık !
Türkçe teori sınavlarının kaldırılması, CBR'in yapmış olduğu bir ayrımcılıktır. Teori sınavına Türkçe olarak girmek isteyen bir şahıs, sınav ücretini ve CBR'in belirlemiş olduğu tercüman bedelini ödemek zorunda. Bu da kaba bir hesapla yaklaşık 250 Euro tutmaktadır. Malum kriz dönemindeyiz. Hiç kimsenin ilk girişte sınavı kazanma garantisi de yok. O nedenle, ehliyet almak isteyen Türkler, fiyatların yüksek olmasından dolayı çekiniyorlar.
Ankara Anlaşması'nın gereği olan bu hakkımızı resmen elimizden aldılar. Bu hakkı geri alabilmek için Mehmet Taşbaş ile birlikte avukata gittik. Türk şoför okulları ile avukat eşliğinde toplantı yaptık. Maalesef kimse destek vermedi. Bu mesele bir şahıs meselesi değil, Hollanda'da yaşayan yüzbinlerce Türk'ün ortak meselesidir. Olaya bu gözle bakmak gerekirdi.

Ayten Er (Selin Autorijschool)
Ayten Er. 13 senedir ders veriyor.

İnsanımız zor !
Bu mesleği severek yapan biriyim. İşinizi severek yaparsanız, mesleğin zor yanlarını görmezden gelirsiniz. Ama bir tane belirtmem gerekirse; Eğitim vermenin zorluğu bir tarafa, insanımızla uğraşmak (özellikle bayanlarla) gerçekten zor. Ders almadan önce araba sürmenin kolay olduğunu düşünüyorlar ama ders almaya başlayınca zorluğun farkına varıyorlar. Herkesin öğrenme süresi farklıdır.  Maalesef bazen bunu bayanlara alatmakta zorlanıyorum.

Artık selam bile veren yok !
Benim ders vermeye başladığım dönemde, meslekte olan herkes birbirini tanıyordu ve aralarında samimi arkadaşlıklar vardı. Günümüzde okul sayısı o kadar arttı ki, artık kimse kimseye selam bile vermiyor.
Bir de fiyatların çok aşağıya çekilmesi, piyasayı oldukça dengesizleştirdi. Düşük ücretle günde 10-12 saat ders vereceklerine, normal bir fiyatla 8 saat ders verseler hem aynı parayı kazanacaklar hem de piyasayı rahatlatacaklar. Bu şekilde çalışmaya devam ederlerse gelişme sağlayamayacakları gibi kendi kendilerini yok edecekler.

Tercümanlara ödenen ücret çok yüksek
Türkçe teori sınavlarının kaldırılması ilk bakışta haksızlık gibi görünüyor ama öte taraftan bu ülkede yaşayan Faslıların da sayısı az değil. Onlar hiçbir zaman bu hakka sahip olamadılar. Bu açıdan bakıldığı zaman eşitlik getirilmiş gibi görünüyor ama sınav ücretinin üzerine tercüman ücretini de eklerseniz yüksek bir meblağ ortaya çıkıyor.

Ertan Ertancan (Aak Autorijschool)
Ertan Ertancan, 1993 yılında küçük bir arabayla bu işe başladı. 1996 yılından itibaren de Aak Autorijschool'un sahibi.

Öğrecilerimizin tamama yakını Hollandalı
Okulumuz genele hitap etmektedir ve öğrencilerimizin yaklaşık %95'i Hollandalı. Türk öğrencimiz yok denecek kadar az. Çünkü; Yaşadığınız ülkenin yaşam standartına ayak uydurmalı, entegre olmalı ve hedef kitlenizi geniş tutmalısınız.
Türklere ders veren şoför okulu sahibi arkadaşlardan aldığım duyuma göre; Millet olarak aceleci, hemen sonuca varmak isteyen bir yapıya sahip olduğumuzu sanıyorum. Belirttiğim gibi, Türk öğrenci sayımız çok az olduğu için biz bu sıkıntıları yaşamıyoruz ama herhalde Türk kesimine ders veren eğitmenlerin en çok zorlandığı nokta bu olsa gerek.

Günümüzde bu meslek popüler
Çok sayıda şoför okulu olmasının altında şu gerçekliği görüyorum; Uzun süre iş yapmayan gençlerimiz ya da orta yaşlı insanlarımız, ivedilikle birşeylerin sahibi olmak istiyorlar. Bu gerçeği, çok sayıda taksi şoförünün olması, bir ara Uitzendbureau furyasının patlaması gibi alanlarda gördük. Aynı şekilde bizim  sektör de şu an oldukça popüler.
Bir şeyi bilmek ve yapmak arasında çok fark vardır. Bazı şeyleri bilirsiniz ama yapamazsınız. Birçok insan bu işin diplomasını aldı ama bir insana birşey öğretmek farklı bir kabiliyet gerektirir. Bu kabiliyet maalesef herkeste bulunmuyor.
Diğer bir açıdan bakacak olursak; Piyasada, saatliği 17 Euro'dan ders veren okullar var. Sektörde bu işi parttime yapan insanların sayısı çoğaldı. Bu insanlar bu meleği ek iş olarak yaptıkları için, hafta sonları ortalama beş öğrenci çalıştırıyor olsalar, kendilerine bir ek gelir sağlamış oluyorlar.
Halkımızın şunu çok iyi anlaması gerekiyor: Bu mesleği ek iş olarak yapan insanların tamamına yakını, sizden ne kadar çok faydalanır ve sınava girme sürenizi uzatırsa onların yararına olacaktır. Bir şoför okulu ise, yararı doğrultusunda sizi çok çabuk sonuca ulaştırmak isteyecektir.

Krizden zarar gördük
Kriz öncesinde on tane olan araç sayımızı, kriz döneminde yediye düşürdük ve üç arkadaşımızla yollarımızı ayırmak zorunda kaldık. Ama şu an bu yedi aracımızı doldurabiliyoruz. Bu durumun kalite ile alakası olduğunu düşünüyorum. Toplumda çok sayıda bilinçli insan var. Biraz fazla ödeyip, kaliteli hizmet almak, herkesin yararına olacaktır.

Verilen bir hakkın geri alınması hoş değil
Türkçe teori sınavlarının kaldırılması, verilen bir hakkın geri alınması noktasında hiç hoş değil. Ama bazı yolsuzlukların da yapıldığını biliyoruz. Kopya çekme, soruların çalınması gibi hoş olmayan olaylar neticesinde bu sınavlar kaldırıldı. Bana göre asıl sorun, tercüman zorunluluğunun olmasında. Türkçe teori almak isteyen bir şahıs, yaklaşık 175 Euro tercüman parası artı sınav ücreti ödemek zorunda. Yani sınavı kaybetme gibi bir lüksünüz yok. Bunu haksızlık olarak değerlendiriyorum.

Nurettin Şahin (Autorijschool Bullet)
Nurettin Şahin.  Yaklaşık 30 yıldır bu işi yapıyor.

Kriz, şoför okullarının artmasına neden oldu
Kriz bizim sektörü de etkiledi. Kriz sonrasında yaklaşık yüzde yirmi oranında iş kaybı yaşadık. Ama ders alma yaşının 16'ya çekilmesi ve toplumdaki genç nüfusun azalması da bu iş kaybına neden olmaktadır.
Baktığınız zaman şoför okullarındaki artışı krize bağlayabiliriz. Çünkü; Kriz ortamında sermeye gerektirmeden para kazanmanın kolay yolu olarak görüldü. Gerekli olan diplomanın masraflarını da devlet karşılayınca bu sonucun oluşması gayet doğal.

Kalite mi önemli yoksa fiyat mı?
Piyasaya yeni giren arkadaşlar genelde ders ücretlerini çok düşük tutuyorlar. Bu sektörde eski olan okulları fazla etkilemese dahi, çok sayıda müşteri çektikleri de bir gerçek. Kriz nedeniyle kaliteden çok fiyata verilen önem artış gösterdi. Dolayısıyla şoför okulları, kalitede yarışmak yerine fiyatta yarışma yoluna gittiler.

Türkçe teori sınavı çok pahalı !
Hollandaca sınava girenler 25 Euro öderken, bu sınava Türkçe girmek zorunda olan arkadaşlar, yaklaşık 250 Euro ödemek zorunda kalıyorlar. Bu, büyük bir haksızlık. CBR'in öne sürdüğü gerekçe; ''Sınava Türkçe girenlerin sayısı azaldı.'' olmaktadır. Bu görüşe katılmadığımız için bazı uğraşlarda bulunduk ama gerekli olan desteği Türk şoför okullarından maalesef göremedik.

Savaş Büyük Tipi