Bir zamanlar sorumluluk ve yönetme iddiasıyla siyaset yapan VVD, bugün milyarderlerin servetini korumak uğruna hükümet krizini göze mi alıyor?
Yeşilgöz’ün Milyarder Hassasiyeti
Hollanda siyasetinde son günlerin en dikkat çekici tartışmalarından biri, VVD lideri Dilan Yeşilgöz’ün vergi politikası üzerinden başlattığı siyasi mücadele. Tartışmanın merkezinde ise oldukça tanıdık bir soru var: Siyaset kimin için yapılıyor? Milyonlarca vatandaşın geçim mücadelesi için mi, yoksa servetine servet katan küçük bir kesimin çıkarlarını korumak için mi?
Nieuwe Revu’da yayımlanan köşe yazısında gazeteci Leon Verdonschot, Yeşilgöz’ün tutumunu sert sözlerle eleştirdi. Verdonschot’un değerlendirmesine göre Yeşilgöz, çok yüksek servet sahiplerinin daha fazla vergi ödemesini öngören düzenlemeye karşı çıkarak yalnızca bir vergi planını değil, hükümetin yönetme kapasitesini de tartışmaya açıyor.
Asıl mesele de tam burada başlıyor.
Milyarderlerin vergisi gündeme gelince siyasi dengeler değişiyor
D66 ve CDA’nın, muhalefetteki Pro ve Volt ile üzerinde uzlaştığı vergi düzenlemesi, Hollanda’da servet dağılımı ve vergi adaleti tartışmasını yeniden alevlendirdi.
Planın temel yaklaşımı oldukça açık: Büyük servet sahiplerinden daha fazla vergi alınması, elde edilecek kaynağın ise çalışanların gelir vergisinin azaltılmasında kullanılması.
Düzenlemeye ilişkin örnek hesaplamalar da tartışmanın boyutunu ortaya koyuyor. İki milyon avro serveti bulunan bir kişinin yılda yaklaşık 1.155 avro, beş milyon avro serveti bulunan bir kişinin ise 5.500 avronun üzerinde ek vergi ödemesi gündeme geliyor.
Burada dikkat çeken nokta şu: Konu, milyonlarca avroluk servet sahiplerinin ödeyeceği ilave vergi olduğunda siyasi itirazlar yükseliyor. Ancak sıradan vatandaşın artan yaşam maliyetleri, konut giderleri ve vergi yükü söz konusu olduğunda aynı siyasi kararlılığı görmek her zaman mümkün olmuyor.
Yeşilgöz’ün itirazı da bu nedenle yalnızca ekonomik bir tercih olarak değerlendirilmiyor. Siyasi ve toplumsal bir tartışmanın merkezine yerleşiyor.
2 milyar avroluk fatura kimin önüne çıkacak?
Tartışmanın bir başka önemli boyutu ise devlet bütçesi.
Verdonschot’un yazısında, yeni vergi düzenlemesinin kabul edilmemesi durumunda eski sistemin devam etmesinin devlet bütçesine 2 milyar avroyu aşan bir maliyet getirebileceği ileri sürülüyor.
Bu noktada vatandaşın sorması gereken soru oldukça basit:
Devletin milyarlarca avroluk gelir kaybı ihtimali varken, neden siyasi mücadele özellikle yüksek servet sahiplerinin vergilendirilmesi üzerinden yürütülüyor?
Elbette vergi politikaları yalnızca zenginlerden daha fazla vergi almakla açıklanamaz. Yatırımlar, ekonomik büyüme, sermaye hareketleri ve vergi sisteminin sürdürülebilirliği de hesaba katılmalıdır. Ancak bütün bu gerekçeler, vergi adaleti tartışmasının üzerini örtmeye yetmez.
Yeşilgöz için siyasi sorumluluk nerede başlıyor?
VVD, Hollanda siyasetinde uzun yıllardır yönetim sorumluluğu üstlenen partilerden biri. Ancak bugün ortaya çıkan tablo, partinin siyasi önceliklerini yeniden tartışmaya açıyor.
Bir tarafta hükümetin devamlılığı, bütçe dengesi ve toplumun ekonomik beklentileri bulunuyor. Diğer tarafta ise yüksek servet sahiplerinin daha fazla vergilendirilmesine karşı yürütülen siyasi mücadele.
Yeşilgöz’ün bu konudaki tavrı, koalisyon ortakları arasındaki güven sorununu da derinleştiriyor.
Siyasette muhalefet etmek elbette demokratik bir haktır. Bir vergi düzenlemesini yanlış bulmak, ona karşı çıkmak da siyasi partilerin en doğal yetkilerindendir. Ancak hükümet ortağı olan bir partinin kendi koalisyonunun üzerinde uzlaştığı politikaları reddetmesi, beraberinde çok daha büyük bir sorumluluk getirir.
Peki, Yeşilgöz bu mücadeleyi hangi toplumsal kesim adına yürütüyor?
Hollanda halkının cebinden önce milyarderlerin serveti mi korunuyor?
Hollanda’da dar gelirli aileler, çalışan kesim ve emekliler ekonomik baskılarla karşı karşıya. Kiralar, enerji giderleri, sağlık sigortası primleri ve günlük yaşam maliyetleri vatandaşın bütçesini zorluyor.
Böyle bir ortamda milyonlarca avroluk servet sahiplerinin vergilendirilmesi üzerine yaşanan siyasi kavga, toplumda kaçınılmaz olarak adalet tartışmasını beraberinde getiriyor.
Mesele zengin olmak değil. Mesele, toplumun bütün kesimlerinin kamu harcamalarına ve vergi yüküne ne ölçüde katkı sağladığıdır.
Yeşilgöz’ün karşı çıktığı düzenleme gerçekten ekonomik açıdan yanlış olabilir. Ancak bu itirazın gerekçeleri açıkça ortaya konulmalı. Çünkü seçmen yalnızca kimin vergi ödeyeceğini değil, kimin çıkarlarının siyasi kararların merkezinde tutulduğunu da görmek istiyor.
Hollanda siyasetinin önündeki asıl sınav da burada.
Bir hükümet, birkaç milyon avroluk servetin vergilendirilmesi konusunda yaşanan anlaşmazlık nedeniyle siyasi krize sürükleniyorsa, vatandaşın aklına şu soru gelir:
Bu ülkenin siyasi önceliği milyonlarca vatandaşın refahı mı, yoksa milyonerlere dokunmamak mı?
Yeşilgöz’ün önümüzdeki süreçte bu soruya vereceği yanıt, yalnızca VVD’nin siyasi geleceğini değil, Hollanda’daki vergi adaleti tartışmasının yönünü de etkileyebilir.