Nederland en de oorlog in İran

Mijn overpeinzingen

Drs. Armand Sağ

Nederland en de oorlog in İran
Met de aanval van de Verenigde Staten van Amerika en Israel op İran, is er een nieuwe oorlog ontketend in het Midden-Oosten. De positie van Nederland is daar vooral heel erg interessant omdat het wel de wraakacties van İran veroordeelt maar niet de aanvankelijke aanval van de twee oorlogszuchtige landen. Bij de aanval van Israel en de VS kwam de İranese religieuze leider Khamenei om het leven. Als tegenaanval sloeg İran wild om zich heen door overal raketten op af te vuren. Eén raket werd zelfs per abuis afgevuurd op Turkije, maar op tijd onderschept door het superieure Turkse luchtafweergeschut. Het Turkse Azerbeidzjan was daarin minder gelukkig.

Het vliegveld van Nahçivan in Azerbeidzjan is door meerdere İranese drones en raketten geraakt; hierbij vielen zeker twee gewonden. İran heeft zelf een immense Azerbeidzjaanseminderheid en bestaat uit slechts 51% etnische İranezen. De Azerbeidzjanen maken ongeveer 30% van de bevolking uit in İran en zelfs de leider van de Islamitische Revolutie in İranzou via zijn moeders kant Azerbeidzjaans zijn. Het geeft aan hoe verworven de Azerbeidzjaanse en Iranese groepen zijn in İran maar ook waarom İran wantrouwig is naar zijn Noordelijke buurstaat Azerbeidzjan en zijn eigen Azerbeidzjaanse minderheid met het idee dat Azerbeidzjan middels de grote Azerbeidzjaanse minderheid in İran grote invloed zou kunnen uitoefenen in het İranese politieke landschap.

De actie van de Nederlandse secretaris-generaal van de NAVO, Mark Rutte, om alleen de tegenaanval van İran te veroordelen en niet de aanvankelijke aanval van de Amerikaanse president Donald J. Trump mondde uit in een geweldig compliment van Trump: "Dank aan onze geweldige NAVO-secretaris-generaal!". Met deze woorden lijkt het alsofRutte minstens weet had van de verrassingsaanval op İran, zo niet deze zelfs organiseerde. Mark Rutte herhaalde zijn standpunt later dat hij, de NAVO, en zelfs heel Europa compleet en volledig achter de aanval van Trump op İranstaan. Waar Rutte dit op baseert, is geheel onduidelijk maar het is wel typerend voor de Nederlandse staatsman die eerder 14 jaar lang onafgebroken premier van Nederland was. Hij regeerde daarbij als een zeer autoritaire despoot, met harde hand, en zonder ruimte voor kritiek. De invloed van Rutte is nog steeds te zien bij monde van de huidige Minister van Buitenlandse Zaken van Nederland, Tom Berendsen, die met bloeddorstige oorlogsretoriek de aanval van Trump op İranverdedigde.

De andere aanvaller, Israel, kenmerkte zich met dezelfde bloeddorstige oorlogsretoriek door zich na Palestina, Syrië, en İran nu ook Libanon aanviel op 4 maart 2026. Beide landen kenmerken zich, gesteund door Nederland en de NAVO, dooreen agressieve houding. Trump nam hierbij wel de dubieuze hoofdrol door eerst te verkondigen dat Koerdische gewapende groepen een grotere dreiging zijn dan terreurgroep İS maar nu Koerdische rebellen te bewapenen om ze İran te laten aanvallen. Inmiddels is bekend geworden dat er daadwerkelijk gevechten zijn uitgebroken tussen enerzijds, door Trumpbewapende, Koerdische terreurgroepen en anderzijds het Iranese leger met zij (aan İran) loyale Koerdische bondgenoten. Er blijkt al dagenlang overleg te zijn geweest tussen Trump en Koerdische terreurgroepen in het Midden-Oosten over hoe Iran het best binnengevallen en aangevallen kan worden door de Koerdische gewapende groepen. Het gaat om Koerdische terreurgroepen uit Irak, İran, Syrië, en Turkije die sinds de opheffing van de grootste Koerdische terreurgroep PKK op 12 mei 2025 in een zwart gat terecht waren gekomen.

De grote vraag blijft dan toch waarom Nederland zo een harde toon hanteert jegens İran, maar ook waarom Mark Rutte dergelijke oorlogsretoriek uit vanuit de NAVO. Rutte lijkt met deze woorden overduidelijk op het oorlogspad te zijn en dat is, zacht gezegd, erg zorgelijk daar de vlam in de pan lijkt te slaan in İran en zijn buurlanden. Hiermee kan Turkije ook betrokken worden in een conflict, zoals met de door İranafgevuurde raket, zonder enige eigen schuld. Waarom Nederland en Mark Rutte dit niet meenemen in hun keuze om een grootschalige oorlog te ontketenen? Is het Nederlandse desinteresse voor Turkije, minachtig voor (Turkse) mensenlevens, of toch bewuste anti-Turkse sentimenten? Exact dat is nu mijn overpeinzing van deze maand… 

5 maart 2026

Drs. Armand Sağ

Historicus en turkoloog

www.armandsag.nl